In weinig steden gaan geschiedenis en het moderne leven zo goed samen als in Berlijn. Tussen de overblijfselen van de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog vind je street art, hippe cafés en een eigenzinnige bevolking met duidelijke ideeën over vrijheid. Toch is het juist die geschiedenis die jaarlijks veel bezoekers naar de Duitse hoofdstad trekt. Ook ik bezocht Berlijn om meer over het verleden te leren. Ter inspiratie laat ik zien hoe ik mijn vijf dagen in Berlijn invulde.

Berlijn blijft boeien

Een tijdsbestek van vijf dagen is best behoorlijk voor een stedentrip Berlijn. Je hebt dan tijd om de bekende en minder bekende bezienswaardigheden te combineren. Maar in een stad zo groot en veelzijdig als Berlijn, betekent 5 dagen alsnog keuzes maken. Ik besloot me daarom vooral te richten op de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en het leven in Oost-Duitsland ten tijde van de Berlijnse muur. Gaandeweg groeide echter wel mijn verlanglijstje van dingen om nog eens voor terug te gaan. Want Berlijn blijft boeien.

De prachtige Berliner Dom is een van de highlights van Berlijn

De prachtige Berliner Dom is een van de highlights van Berlijn

Berlijn is ondanks het grauwe verleden een stad met kleurrijke details

Checkpoint Charlie is de beroemde voormalige grensovergang tussen West- en Oost-Berlijn

Checkpoint Charlie is de beroemde voormalige grensovergang tussen West- en Oost-Berlijn

Dag 1:

  • Allereerst vliegen we in de vroege ochtend van luchthaven Brussel Zaventem naar Berlijn Schönefeld
  • In de aankomsthal halen we vervolgens een Berlin WelcomeCard bij de desk van Visit Berlin. Hiermee krijgen we 5 dagen toegang tot het openbaar vervoer en korting op bezienswaardigheden. We kiezen voor de ABC zone, zodat de kaart al geldig is voor de reis naar het centrum
  • Het blijkt gemakkelijk om vanaf de luchthaven naar het centrum van Berlijn te reizen. Dit kan zowel per trein als met de S-Bahn (een soort bovengrondse metro). Wat het handigst is, hangt af van de locatie van je hotel. Wij nemen de trein naar Alexanderplatz (het plein met de bekende Televisietoren) en stappen daar over op de U-bahn (metro) naar hotel Gat Point Charlie
  • Na de lunch gaan we naar de Hackescher Markt (bereikbaar per S-Bahn met de S5 of S75). Hier bekijken we de Hackesche Höfe (Rosenthaler Strasse 40): een reeks van binnenpleintjes die met elkaar verbonden zijn. De Jugendstil voorgevels van de gebouwen zijn mooi om te zien
  • Dit is ook het meeting point voor een stadswandeling met gids. In 4 uur zien we veel van Berlijn én krijgen we veel informatie. We lopen langs:
    – Het Museumeiland en de prachtige Berliner Dom
    – De Gendarmenmarkt, één van de mooiste pleinen van Berlijn
    – De Humboldt Universiteit en Bebelplatz, waar de boekverbranding door de nazi’s plaatsvond
    Checkpoint Charlie, de bekende grensovergang uit de Koude Oorlog
    – Het voormalig nazi-ministerie voor luchtvaart; een goed voorbeeld van nazi-architectuur
    – De voormalige locatie van Hitler’s bunker (hier is tegenwoordig niets meer te zien dan een parkeerplaats met een informatiebord)
    – Het indrukwekkende Holocaust monument
    – De Reichstag: de zetel van het Duitse parlement met de mooie glazen koepel
    – De Brandenburger Tor: een mooi monument en symbool voor de eenwording van West- en Oost-Berlijn
    – Het grootste park van Berlijn, Tiergarten
  • Als tegenhanger van al die informatie, combineren we het diner met winkelen. Daarbij komen de ruime openingstijden van de winkels in Berlijn van pas (over het algemeen maandag t/m vrijdag 10:00-20:00 uur en zaterdag 10:00-21:00 uur. Op zondag gesloten met uitzondering van koopzondagen). Onze gids tipte Bikini Berlijn, tegenover de Gedächtniskirche; een shopping mall waar lokaal, jong design talent een podium krijgt
De voormalige Stasigevangenis Hohenschönhausen in Berlijn

De voormalige Stasigevangenis Hohenschönhausen in Berlijn

In het museum van Stasi gevangenis Hohenschönhausen leer je meer over de terreur van de Stasi in de Koude Oorlog

In het museum van Stasi gevangenis Hohenschönhausen leer je meer over de terreur van de Stasi in de Koude Oorlog

In Berlijn vind je veel kwalitatief goede tentoonstellingen over het verleden, zoals Topographie des Terrors en het DDR-museum

In Berlijn vind je veel kwalitatief goede tentoonstellingen over het verleden, zoals Topographie des Terrors en het DDR-museum

Dag 2:

  • In de ochtend bezoeken we de voormalige Stasigevangenis Höhenschonhausen (Genslerstraße 66. Tram M5 halte Freienwalder Straße of M6 halte Genslerstraße). Hier krijgen we een rondleiding van een ‘ooggetuige’; iemand die hier gevangen heeft gezeten. Ik krijg kippenvel bij het zien van de vele verhoorkamers en cellen, maar ook bij de persoonlijke verhalen van de gids, even gruwelijk als hartverscheurend
  • Na de lunch gaan we naar het DDR museum (Karl-Liebknecht-Straße 1): een interactief museum met voorwerpen uit voormalig Oost-Duitsland. De bijbehorende uitleg is weinig diepgaand, maar geeft wel een globale indruk. Het geheel is vooral luchtig bedoeld, maar dat vinden we na de heftige verhalen van eerder die dag niet zo erg
  • In de avond kijken we bij de voormalige grensovergang Checkpoint Charlie (Friedrichstraße 43-45), op de hoek van ons hotel. Behalve een origineel bord, een nagebouwd wachthuisje en foto’s van de laatste Amerikaanse en Russische soldaten is er niet veel te zien. Het tegen betaling op de foto gaan met acteurs in kostuum slaan we daarnaast maar over
  • Vervolgens bezoeken we Topographie des Terrors (Niederkirchnerstraße 8, U6 Kochstraße). De gratis tentoonstelling, op de plek van het oude Gestapo-hoofdkwartier, is duidelijk opgezet en zeer compleet. Daardoor is het een goede plek om je kennis over WOII bij te spijkeren. Ook vind je hier nog een stuk van de Berlijnse muur
Concentratiekamp Sachsenhausen ligt op 1,5 uur reizen buiten Berlijn

Concentratiekamp Sachsenhausen ligt op 1,5 uur reizen buiten Berlijn

East Side Gallery is een must see tijdens je stedentrip Berlijn

East Side Gallery is een must see tijdens je stedentrip Berlijn

Als je van street art houdt, moet je in Berlijn zeker langs de East Side Gallery wandelen

Dag 3:

  • We gaan opnieuw naar de Hackescher Markt, waar we onze gids voor de dag ontmoeten. Samen reizen we met de S-Bahn naar de stad Oranienburg, waar het voormalig concentratiekamp Sachsenhausen ligt. Tijdens de 20 minuten durende wandeling van het station naar de kampingang volgen we de voetsporen van de gevangenen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De gids schept een haarfijn beeld van de gruwelijke dingen die hier hebben plaatsgevonden. Wat we hier zien en horen, zullen we niet snel vergeten
  • Eenmaal terug in Berlijn, nemen we de metro naar Warschauer Straße. Vanaf hier lopen we naar de rivier de Spree en de East Side Gallery. Hier is een lang stuk van de originele Berlijnse muur beschilderd door artiesten. Een aanrader voor wie van street art en fotograferen houdt!
Berlijn heeft (op zondag) veel vloienmarkten. De vlooienmarkt in het Mauerpark is één van de bekendste en leukste

Berlijn heeft (op zondag) veel vloienmarkten. De vlooienmarkt in het Mauerpark is één van de bekendste en leukste

In Berlijn heb je de unieke kans om een gesloten vliegveld te bezoeken: Flughafen Tempelhof. De landingsbaan is tegenwoordig een stadspark

In Berlijn heb je de unieke kans om een gesloten vliegveld te bezoeken: Tempelhof. De landingsbaan is tegenwoordig een stadspark

Vliegveld Tempelhof in Berlijn is sinds 2008 gesloten. Je kunt het gebouw bezoeken met een gids. De landingsbaan is een groot stadspark geworden

Vliegveld Tempelhof in Berlijn is sinds 2008 gesloten. Je kunt het gebouw bezoeken met een gids. De landingsbaan is een groot stadspark geworden

Dag 4:

  • In de ochtend slenteren we over de enorm leuke vlooienmarkt in het Mauerpark (Eberswalder Straße, U2 Eberswalder Straße of U8 Bernauer Straße). Het aanbod is een combinatie van tweedehands, nieuw en originele souvenirs. Ook vind je in het Mauerpark veel graffiti
  • Vlakbij ligt de Gedenkstätte Berliner Mauer (Bernauer Straße 11, U8 Bernauer Straße). Hier wordt goed duidelijk dat ‘de muur’ niet zomaar één muur was, maar een hele zone van (dodelijke) obstakels. Een bezoek is gratis
  • Hierna gaan we richting het zuiden van de stad, voor een rondleiding over het gesloten vliegveld Tempelhof (Platz der Luftbrücke 5, U6 Platz der Luftbrücke). De geschiedenis van het complex is veelzijdig, van de bouw door de nazi’s tot de sluiting in 2008. Het is alsof de tijd heeft stilgestaan en vooral de voormalige vertrekhal maakt indruk. De landingsbanen zijn tegenwoordig onderdeel van een enorm stadspark
  • In het Joods Museum (Lindenstraße 9-14, U6 Kochstraße) ontdekken we vervolgens de geschiedenis van de Joden vanaf de Middeleeuwen tot aan nu. De architectuur van het museumgebouw is heel bijzonder en lijkt erop gericht de bezoeker te desoriënteren
  • We wandelen terug naar het hotel en stoppen onderweg bij het Theodor Wolff Park, verrast door de prachtige street art die we hier vinden
Berlijn heeft fantastische street art. Als het op je route ligt, dan is het Theodor Wolff Park een leuke stop!

Berlijn heeft fantastische street art. Als het op je route ligt, dan is het Theodor Wolff Park een leuke stop!

In de buurt van het Joods Museum in Berlijn vind je mooie street art

In de buurt van het Joods Museum in Berlijn vind je mooie street art

Dag 5:

  • In de ochtend bezoeken we met een gids van Berliner Unterwelten (U-bahnstation Gesundbrunnen) een voormalige schuilkelder voor bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de goed bewaard gebleven bunker en onder het geluid van de voorbijrazende metro’s,  waan je je bijna terug in de tijd. De kennis van nu, met name over de schijnveiligheid in de bunker, geeft me kippenvel
  • Hierna gaan we in de richting van ons hotel om de bagage op te halen. Onderweg stoppen we steeds bij leuke winkeltjes. Deze dagen hebben we gemerkt dat Berlijn een fijn en divers winkelaanbod heeft
  • Dit keer reizen we met de S-Bahn terug naar vliegveld Schönefeld voor de terugvlucht naar Brussel
Het openbaar vervoer in Berlijn is uitstekend geregeld

Het openbaar vervoer in Berlijn is uitstekend geregeld

Voorbereiding en voorpret

Vooraf heb ik veel tips gehaald uit de reisgids 100% Berlijn van Time to Momo. Ook heb ik veel gelezen op de website van Marjolein, een Nederlandse die al meer dan 10 jaar in Berlijn woont. Om in de stemming te komen voor mijn stedentrip, heb ik daarnaast de films ‘Der Untergang’ (over Hitler’s laatste dagen) en ‘Das Leben der Anderen’ (met een werknemer van de Stasi in de hoofdrol) gekeken. In die laatstgenoemde film komt Gedenkstätte Hohenschönhausen ook vaak in beeld.

Reistip: Berlin WelcomeCard

De Berlin WelcomeCard (die ik van het toerismebureau kreeg) was een uitkomst tijdens mijn bezoek aan Berlijn. De kaart geeft namelijk onbeperkt toegang tot het openbaar vervoer en korting op veel bezienswaardigheden (zoals het Joods Museum en DDR museum). De geldigheidsduur verschilt van 48 uur tot zes dagen en je kunt kiezen uit twee zones. Je kunt de Berlin WelcomeCard online kopen, maar ook op de luchthavens en diverse plaatsen in het centrum. Er zit ook een plattegrond bij.

Hoteltip Berlijn: Gat Point Charlie is een aanrader

Hoteltip: Gat Point Charlie

Bij de keuze voor een hotel let ik op de locatie, de kamer en het ontbijt. Het coole hotel Gat Point Charlie scoort op al deze vlakken punten. De ligging is super centraal (Mauerstraße 81/82), tussen twee metrostations (Stadtmitte en Kochstraβe). Veel bezienswaardigheden, zoals de Reichstag en Brandenburger Tor, liggen op loopafstand. Voor grotere afstanden verhuurt het hotel fietsen voor €12,- per fiets per dag.

Het is moeilijk voor te stellen dat de locatie van dit vrolijke designhotel vroeger een Stasi hoofdkwartier was. Het decor is fris, met felgroene accenten. Overal vind je verwijzingen naar de kat, maar wel subtiel en met een knipoog. Zo heeft de kamersleutel een kattenoog en had onze kamer een vogelkooitje met open deur, met schilderingen van dwarrelende veertjes op de muur.

Alle kamers zijn licht en comfortabel, met gratis Wi-Fi, kluisje (waar een laptop in past), televisie, badkamer met haardroger, spiegel en bureau. Het belangrijkste verschil tussen de meer budgetvriendelijke en duurdere superior kamers is de hoeveelheid ruimte. Onze junior suite had een apart woonkamerdeel, koffie- en theefaciliteiten en een koelkast gevuld met mineraalwater en sap (inbegrepen). Vraag zeker naar een kamer aan de straatkant op een van de hogere verdiepingen; met een beetje geluk heb je dan net als wij ’s avonds uitzicht op de verlichte Televisietoren.

De Junior Suite van hotel Gat Point Charlie in Berlijn is een fijne uitvalsbasis voor je stedentrip

De service van het hotel heeft mij positief verrast. Het ontbijtbuffet heeft ruime keuze aan verse broodjes, beleg, yoghurt, fruit en zelfgemaakte cake en koekjes. Mijn favoriet: het eierstation waar je zelf je eitje kookt. De tijden van het ontbijt zijn erg ruim. Het hotel heeft ook een bar en een Aziatisch restaurant.Het vriendelijke personeel spreekt vloeiend Duits, Engels en Spaans. Op de website staan diverse gratis routes om wandelend of fietsend af te leggen. Als je laat in de avond incheckt, kun je vooraf reserveren dat er vlak na aankomst een sandwich naar je kamer wordt gebracht. Ook leuk: het hotel is zelfs bereikbaar via Whatsapp. Hotel Gat Point Charlie maakt deel uit van een kleine keten met vestigingen in Berlijn, Lissabon en binnenkort ook Barcelona. Kijk voor meer informatie op hun website of Instagram.

Met dank aan

De 5 dagen in Berlijn werden mede mogelijk gemaakt door de samenwerking met Gatrooms Hotels en Visit Berlin. Hotel Gat Point Charlie bood het verblijf met ontbijt aan. Het verkeersbureau regelde de WelcomeCards.

Ben jij wel eens in Berlijn geweest? En hoe zagen jouw dagen er toen uit?

 

Sascha

Als Sascha niet op reis is, schrijft, praat of droomt ze erover. Haar verlanglijstje? De hele wereld! Sascha’s reishonger is voorlopig nog niet gestild.
  1. Jan Groenewoud zegt:

    Als Berlijn-verslaafde heb ik genoten van deze dosis Berlijn-epos! Super informatief ! Dankjewel voor het verslag. Hartelijke groet, Jan Groenewoud

    • Wat leuk om te horen Jan, bedankt voor je reactie! Dat Berlijn verslaafd kan ik wel begrijpen. Ik zou er zo weer een paar dagen heen kunnen en dan volstrekt andere dingen doen dan bij mijn eerste bezoek. Binnenkort volgt er nog een blog. Groetjes Sascha

    • Wow, wat een mooi compliment Kees-Jan, bedankt! Ik heb mijn reis zelfstandig georganiseerd/gemaakt.
      Vooraf heb ik het volgende geboekt:

      – De vliegtickets (je zoekt bijv. via Google Flights gemakkelijk naar vliegtickets)
      – Het verblijf bij hotel Gat Point Charlie (via hun eigen website)
      – De stadswandeling Berlijn met gids (div. bedrijven bieden dit aan. Er is ook een ‘free walking tour’, waarbij je na de tour zelf het bedrag betaalt dat je het waard vond. Bij velen hoef je niet vooraf aan te melden)
      – De dagtocht met gids naar Sachsenhausen (heb ik online geboekt bij Original Berlin Walks, er zijn echter meerdere bedrijven die dit aanbieden. Je kunt ook op eigen gelegenheid gaan en dan ter plaatse een audioguide kopen)
      – Rondleiding Tempelhof (via de website van Flughafen Tempelhof, zij zijn ook de enige aanbieder)

      De rest kun je ter plaatse regelen. Zo ben je ook flexibel met je dagindelingen. Je kunt de Welcome Card ook bij aankomst op de luchthaven kopen.

      Groetjes Sascha

  2. Merlijn zegt:

    Hey,

    Leuke bijdrage! Altijd leuk om mensen te horen die enthousiast zijn over Berlijn. Je moet zeker nog een keer terug! Er is zoveel dat je nog niet gezien hebt. Vooral het oude West-Berlijn! De Wannsee bijvoorbeeld, of de beroemde Kurfürstendamm met al haar zijstraten. Of KaDeWe. Het Olympiasatdion (ook voor de niet sportfans). Vaak wordt er in reisgidsen etc minder stilgestaan bij wijken in het oude Westen, maar deze zijn daardoor juist niet zo overlopen en heel mooi bovendien.

    • Hey Merlijn, dat is zeker waar! We kwamen echt tijd tekort in Berlijn. Ik zou hier gerust nog eens 5 dagen naartoe kunnen zonder ook maar één keer hetzelfde te doen als tijdens mijn vorige bezoek. Dat vind ik zo leuk aan Berlijn, want dat is lang niet bij iedere stad zo!

  3. Kevin | Goedkoop-treinkaartje.nl zegt:

    Een zeer inspirerend en volledig reisverslag. Zou inderdaad zeker een dagplanning van een reisbureau kunnen wezen. Blijft natuurlijk ook leuk om je eigen reis tot in de puntjes te plannen. Maakt de voorpret een stuk leuker.

    • Sascha zegt:

      Hoi Jo,

      Bedankt voor je reactie! Ik moet eerlijk bekennen dat we een best vol programma in Berlijn hadden, omdat we zoveel mogelijk bezienswaardigheden wilden zien. Uitgebreid eten had daarbij niet de hoofdrol. Ook hadden we een aantal tours vooraf geboekt (Sachsenhausen, het oude vliegveld, de bunkertour) waarbij we aan een bepaalde tourtijd vastzaten, dus niet uitgebreid konden gaan eten. Wat we meestal deden was relaxt en uitgebreid ontbijten in het hotel, en daarna bij de bakker op de hoek van het hotel zelf inkopen doen voor de lunch die we gedurende de dag onderweg konden eten. Voor het diner gingen we dan meestal in de omgeving van het hotel op zoek. Voor zover ik heb gezien vind je zo’n beetje alle keukens en soorten restaurants wel terug in Berlijn, dus je vindt vast wel iets smakelijks 🙂

      Groetjes, Sascha

Vragen? Suggesties? Of jouw reishonger delen?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je mag alleen HTML tags en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>