Voor sommigen klinkt het als een droomreis, voor anderen als een afschrikwekkend lange trip: de Trans-Mongolië Express. Deze treinreis is een aftakking van de haast nog meer tot de verbeelding sprekende Trans-Siberië Express en omhelst een treinrit van zeven dagen over bijna 8000 kilometer, door zeven tijdszones en drie afwisselende landen; met recht de treinreis van je leven te noemen! De enige manier om te ontdekken hoe zo'n trip van formaat voelt, is door het gewoon te doen. Dus spring op die trein en dompel je een week lang onder in de bijzondere micro-samenleving die de Trans-Mongolië Express heet!

Start (of eindpunt) van deze reis is het immer mooie Moskou

Start (of eindpunt) van deze reis is het immer mooie Moskou

Aan boord

Vanaf Moskou stap je op de imposante trein. De lengte van de trein is enigszins afhankelijk van het seizoen, maar meer dan 20 wagons is niet uitzonderlijk; wees er dus op tijd bij om het lange perron af te lopen op zoek naar het juiste treinstel. Kenmerkend voor de Russische treinen is dat ze goed onderhouden en schoon zijn. Je eerste stappen met bagage aan boord van de trein zullen wat klein en benauwd aanvoelen, zeker als meerdere personen in de 4-persoons coupés hun bed proberen te vinden en de bagage trachten op te ruimen. Hoewel de treinen voorzien zijn van –een in meer of minder mate werkende- airco, staat deze niet aan wanneer de trein stil staat. Wees dus voorbereid op oplopende temperaturen in de zomer bij het betreden van de trein. Zodra deze eenmaal op stoom is, zal de airco aan gaan en valt de temperatuur terug tot een aangename hoogte en kan je legendarische reis met de Trans-Mongolië Express echt van start gaan!

Treinstation Moskou

Treinstation in Moskou

In sneltreinvaart naar het einde van de wereld

Zodra de trein eenmaal op stoom is, dan is hij dat ook echt. Gedurende de trip maak je zo nu en dan een stop, maar meestal raas je in een moordend tempo over deze eindeloze spoorlijn. Aan boord is het perfect tot rust komen met als beste vermaak het naar buiten staren. Ondanks het hoge tempo verandert het landschap zeer geleidelijk en het is prachtig om te zien hoe de door de zon goudblond gekleurde berkenbomen met hun helwitte stammen zich afwisselen met sinistere dennenbossen waarin een lied van Drs. P niet zomaar zou misstaan. Velden vol paars-gele heidebloemen, blokhut-achtige dorpjes en moerassige heuvels; het landschap blinkt uit in een rustieke simpelheid en doet je plaats en tijd al snel vergeten.

Hoe verder je komt, hoe afwisselender het landschap zal worden. De uitgestrektheid van Siberië  zal je verwachtingen al snel te boven gaan en naarmate de trein vordert, worden de dorpjes steeds minder, kleiner, maar vooral ook kleurrijker. Hans en Grietje-achtige houten huisjes met rijk gevulde moestuinen verwelkomen je in het meest afgelegen deel van Rusland en vormen samen met het omringende grasland een idyllisch plaatje.

Afhankelijk van het door jou gekozen traject zal je Siberië in zijn volledigheid kunnen gaan ontdekken met de Trans-Siberië Express, of juist voor de drie-landenroute gaan door vanaf Irkutsk met de Trans-Mongolië Express af te takken naar het zuiden. Als je voor de laatste optie kiest, dan heeft het landschap nog veel meer voor je in petto. In één nacht verandert de omgeving aanzienlijk en wordt je wakker met uitzicht over de gigantische steppen van Mongolië, her en der versierd met wat desolate gertenten.  Voorbij de hoofdstad Ulaan Bator wordt dit ingewisseld voor de dorre vlakten van de Gobi woestijn. Al voortdenderend voelt het redelijk alsof je aan het einde van de wereld bent aangekomen, maar niets is minder waar. Eenmaal de Chinese grens gepasseerd wordt het landschap weer veel groener, bergachtiger en dicht bevolkter. Met als uiteindelijk eindpunt het altijd bruisende Beijing valt met recht te zeggen dat je met deze trip alle uitersten hebt meegemaakt!

Siberische landschappen

Urenlang reis je door de onveranderende Siberische landschappen

Mongoolse landschappen

Desolate Mongoolse landschappen

Chinese bergen

Van de Siberische vlakten naar de Chinese bergen

Treinleven

Vanaf het moment dat je de trein betreedt bevind je je in een heel andere wereld. Het is de omgeving waar je – afhankelijk van het aantal uitstapjes dat je maakt – je de komende week in zult begeven. Al snel krijg je dan ook door dat er een soort mini-samenleving ontstaat in het treinstel met eigen ongeschreven regels en coupéwetten, die je overigens zeer snel zult leren kennen.

Qua entertainment valt er weinig meer te doen dan naar het traag veranderende landschap te staren, een boekje te lezen of wat ander zelf-meegebracht vermaak te gebruiken. Eten en drinken gebeurt voornamelijk op instant-basis – de warmwaterketel is je grootste vriend aan boord. Internet is niet te bekennen in de trein en ook de Russische simkaarten lijken niet erg goed te werken op het traject, dus het is een tegenwoordig bijzondere afsluiting van de rest van de wereld waar je je vrijwillig in begeeft. Geef je over aan dit voortkabbelende gevoel en je hebt de tijd van je leven! Niets moet, je rust heerlijk uit, hebt interessante gesprekken met je wagongenoten – in het Engels of gewoon via gebarentaal – en wordt onderdeel van een voortdenderend gezelschap dat je eeuwig bij zal blijven.

De hal van de treinwagons

De hal van de treinwagons met stopcontacten, zitjes en de heetwaterboiler

Trans-Mongolië Express

Voor dagen zal dit je eigen kleine huisje zijn – al dan niet met gezellige Rus erbij!

De trein stopt zo nu en dan voor langere tijd op de wat grotere stations. Op deze locaties – vaak met imposante stationsgebouwen in pasteltinten, voorzien van kleine winkeltjes, groteske pleinen, mini-orthodoxe kapelletjes en nog veel meer – kan je dus even wat frisse lucht happen en je benen strekken. Het beste is nog dat het op deze stations vaak wemelt van de vrouwen die hun etenswaar willen verkopen: warme dumplings, verse broodjes, ijskoud water, gerookte vissen of heerlijk vers fruit, het is allemaal te koop op de perrons. Op deze manier kan je dus even afwisselen van het instant-eten dat je doorgaans het meest zult hebben op je reis. Houd ondertussen wel goed de vertrektijd van je trein in de gaten, je kan namelijk heel makkelijk het spoor over lopen, maar het is vervelend als je je terug moet haasten en er net een ellenlange goederentrein over dat ene spoor dendert!

Langere stops Trans-Mongolië Express

Gedurende de langere stops zal de trein leeglopen om even een frisse neus te halen en vers eten in te slaan

Handelaar Perm

Handelaar in Perm

Vers brood, fruit en groenten zijn overal op de stations te krijgen

Vers brood, fruit en groenten zijn overal op de stations te krijgen

Handelaar Perm

Handelaar in Perm

Trans-Mongolië Express: verse handelswaar

Verse handelswaar op de stations

Het spoor steek je gewoon over: let echter altijd op dat je tijdig terug naar je treinstel loopt

Het spoor steek je gewoon over: let echter altijd op dat je tijdig terug naar je treinstel loopt

De langste stops maak je met de Trans-Mongolië Express op de grensovergangen tussen Rusland en Mongolië en tussen Mongolië en China. Veelal dien je eerst je paspoort in te leveren bij iemand met een grote pet (stelregel: hoe groter de pet, hoe belangrijker iemand is) en vervolgens ben je enige tijd vrij om te gaan, al is er relatief weinig te beleven op deze desolate stations. Eenmaal terug in de trein wordt de coupé gecontroleerd: visumcheck, paspoortcheck, bagagecheck, politiehondencheck, checkmetinfraroodwaarniemandietsvansnapt-check enzovoort. Als alles blijkt te kloppen en de trein weer in beweging komt, zal net iets over de grens het hele feest opnieuw beginnen, maar dan voor het andere land. Zo ben je dus al snel een ruime halve dag zoet met heerlijke bureaucratische formaliteiten. Iets wat overigens zeker onderdeel is van de charme van deze landen, dus je er gewoon aan overgeven is het beste wat je kunt doen!

Grensovergang Mongolië Rusland

Grensovergang tussen Mongolië en Rusland

Desolate treinlandschappen

Desolate treinlandschappen op de stations

Over provodniks en provodnistas

Iedere wagon heeft meerdere slaapcoupés, twee toiletten met wasbakje en een heet waterboiler. Degene die voor jou, je reisgenoten en de omgeving zorgt is de provodnik (man) of provodnista (vrouw). Hoewel ze soms wat nors kunnen ogen, zorgen ze over het algemeen zeer goed voor hun paleisje. Dat je dan om 7 uur ’s ochtends gewekt wordt omdat het schattige tapijtje in je coupé een stofzuigbeurt nodig heeft, moet je maar op de koop toenemen. Zij zijn ook degenen die het treinstel prepareren voor aankomst op een station: sluiten van de toiletten voor het binnenrijden van een stad, het openen van de deuren en het – in meer of mindere mate – bijeenroepen als de trein weer gaat vertrekken. Tevens hebben ze in hun eigen hokje een voorraad aan eten, drinken en andere praktische zaken staan, dus mocht je iets vergeten zijn en dringen nodig hebben, dan is dat altijd te koop!

Zodra je de trein instapt zal de provodnik of provodnista je treinkaartje innemen om onduidelijke redenen (kennis van het Engels is beperkt). Deze krijg je echter gewoon weer terug vlak voor je je eindstation nadert. Soms zullen ze ook langs je coupé lopen, snel iets in het Russisch ratelen en je vervolgens in totale verbijstering achterlaten. Geen enkel punt, waarschijnlijk weten ze prima dat je er niks van begrijpt en is het een pure formaliteit dat ze je iets mede moeten delen. Over het algemeen lijken ze zich ook wel te kunnen vermaken met dan wel om de nauwelijks-Russisch sprekende toeristen. Zolang je je wodka of Sovetskoye Shampanskoye maar ín je coupé drinkt en niet in de gang, is er niks aan de hand en kunnen ze er vooral om lachen!

Op de Trans-Mongolië Express wisselt men de wacht en krijg je halverwege geen licht-norse Russische dames meer, maar enkel nog Chinese heren die voor het treinstel moeten zorgen. Eerlijkheid gebied te zeggen dat dit ook niet het meest schoongehouden deel van de treinreis zal inhouden, maar over het algemeen is het nog wel goed te doen.

Providnik en provodnista

Provodnik en provodnista; je beste vrienden in de trein

Provodnista in Omsk

Provodnista in Omsk

Praktische zaken

Hoewel het vrij gemakkelijk is om je aan te passen aan het leven in de Trans-Mongolië Express en het zich over het algemeen vanzelf wijst, zijn er een aantal handige tips om het leven aan boord nog net iets gemakkelijker te maken.

Zo is het erg fijn om te weten dat alle tijden die zijn aangegeven wat betreft vertek- en aankomst van de trein, zowel in de trein als op je tickets, in Moskou-tijd staan. Omdat je zoveel tijdszones doorkruist wordt het anders een continue rekenwerk, dus dit is veel gemakkelijker, alleen wel goed om te weten als je ergens een keer je trein moet halen! Verder is van tevoren al bekend hoe lang een trein stil zal staan op ieder station. In de kleine dorpjes is dit vaak slechts twee minuten, maar in de grotere steden kan een stop zo 30 minuten duren en heb je dus alle tijd om buiten even de benen te strekken en wat vers voedsel aan te schaffen! De exacte treintijden zijn gewoon online te vinden.

Zodra je de trein instapt krijg je een schone set lakens en een klein handdoekje van de provodnista, waarmee je je hele treinreis kunt doen. Soms behoort zelfs een klein minisetje met een wetwipe en tandenborstel tot de extra’s, maar dit is niet altijd het geval. Sowieso is het handig om een voorraadje van deze wetwipes, reiswashandjes etc. mee te hebben. Het kleine wasbakje in het toilet is niet echt geschikt voor een uitgebreide wasbeurt, dus om je enigszins op te kunnen frissen in de soms vrij warme treinen is wel prettig!

Iedere trein is verder voorzien van stopcontacten (hetzelfde type als in Nederland), maar er zijn er vaak maar een paar aanwezig. De held van het treinstel ben je dus al snel als je een stekkerdoos of multi-USB lader op zak hebt!

Trans-Mongolië Express: je eigen trein

Heel soms zie je je eigen trein rijden

Waarom de Trans-Mongolië Express?

Zodra je eenmaal aan boord bent begeef je je in een geheel andere wereld. Zonder dat je het doorhebt raas je door verschillende tijdszones, kom je langs tot de verbeelding sprekende plaatsen als Omsk, Novosibirsk en Irkutsk en krijg je een klein kijkje in het leven van de echte Russen. Als je besluit naar China te reizen met de Trans-Mongolië Express heb je er meteen een geheel nieuwe ervaring bij door nog twee compleet andere landen te bezoeken. Het is een heerlijke manier van reizen waarmee je je – hoewel de lange afstanden in de trein wellicht anders doen vermoeden – niet snel zal vervelen. Als je wilt kan je natuurlijk zo vaak uitstappen als mogelijk is en hiermee valt ook deze reis volledig naar je eigen wensen in te vullen. De Trans-Mongolië Express voelt nog echt als een originele, ouderwetse manier van reizen en dit heerlijke gevoel zal je aan boord alleen maar behouden. Droom jezelf al starend naar de eindeloze landschappen weg naar het einde van de wereld en stap aan boord van die Trans-Mongolië Express!

Gobi woestijn

De meest verlaten treinstations zijn te vinden in de Gobi woestijn

De Mongoolse trein

De Mongoolse trein van Irkutsk naar Ulaan Bator

Rustythursday

Rustythursday

Novosibirsk

Novosibirsk by night

Brigitte

Brigitte

Als het om reizen gaat, kan Brigitte er geen genoeg van krijgen. Haar motto is dat er in elk land wel iets moois te beleven valt, dus dat je elke kans ook aan moet grijpen om dat te ontdekken. Haar hart heeft ze verloren aan Groot-Brittannië en Ierland, maar gelukkig is er nog genoeg ruimte voor alle andere landen over.
Brigitte

Latest posts by Brigitte (see all)

Vragen? Suggesties? Of jouw reishonger delen?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je mag alleen HTML tags en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>