Faeröer – het laatste paradijs

In de noordelijke Atlantische Oceaan ligt mijn paradijs. Er staan geen palmbomen, er zijn geen witte maagdelijke stranden en het is er koud en ruig. Toch is dit voor mij het paradijs. En voor de bewoners ook. De Faeröer - misschien wel het laatste paradijs op aarde. Ga je met me mee?

De Faeröer eilanden liggen midden tussen IJsland, Schotland en de Lofoten. Er zijn 37 woorden voor mist – ja echt – en het is er in de zomer maximaal 12 graden. Geweldig! Ik was er voor de tweede keer en ik genoot opnieuw van het ruige onbewoonde. En van de stoere bewoners, de papegaaiduikers en de allermooiste mist.

Faeröer – ongerepte natuur

“Ik heb vrienden in Spanje en Portugal en ik was er vaak,” vertelt mijn hiking gids Jóhannus Hansen van Reika Adventures terwijl we naar de iconische Bøsdalafossur waterval lopen. “En ik werkte in de offshore in Noorwegen. Maar de Faeröer is voor mij het paradijs. Ik ga hier niet meer weg.” Jóhannus heeft me opgehaald met de auto vanuit Gásadalur, het meest geïsoleerde dorp met 8 huizen, waar ik de eerste nachten zal slapen. “Tot 10 jaar geleden kwam je hier alleen te voet – drie uur lopen over een stenig slingerpad 100 meter steil omhoog en dan weer omlaag. Alles – zelfs een doodskist – werd hier op die manier gebracht.”

De huizen langs de ruige kust hebben grasdaken. Het kan hier echt stormen...

De huizen langs de ruige kust hebben zware grasdaken. Het kan hier echt stormen…

Op de Faeröer zijn 37 woorden voor mist - ja echt.

Op de Faeröer zijn 37 woorden voor mist – ja echt.

Inmiddels zijn veel van de 18 eilanden met de auto bereikbaar. Soms via heel smalle wegen en langs afgronden, soms via tunnels onder de zee. Het weer kan de wegen gevaarlijk maken. Want mist kan ineens opkomen in de noordelijke oceaan. “Onze taal heeft 37 woorden voor mist. Elk jaar komen 15 toeristen om tijdens een hike omdat ze worden verrast, onderkoeld raken, verdwalen en van een klif vallen,” legt Jóhannus uit. En dan praat hij nog niet eens over de stormen die met 200 km/u over de eilanden kunnen razen.

Vikingbloed

Om de huizen tegen de zware stormen te beschermen worden de daken verzwaard met zand en gras. Het is een wonder hoe de eerste bewoners (Vikingen en Ierse monniken) het hier uithielden. Wat zochten ze hier? Misschien wel het zelfde als ik… Tegenwoordig leeft men van de visvangst en van schapen. Op de Faeröer zijn meer schapen dan mensen. “Maar het is zwaar,” vertelt Esbern me, een stoere boer met rode baard en duidelijk nog heel veel Vikingbloed. Esbern woont op het vogeleiland Mykines met een paar andere families.

Boer Esberg op Mykines komt het eilandje nooit af en overleeft met zijn schapen.

Vikingbloed: boer Esberg op Mykines komt het eilandje nooit af en overleeft zomer en winter met zijn schapen.

Schapen zijn overal. Ook op de steilste kliffen hoog boven zee.

Schapen zijn overal. Ook op de steilste kliffen hoog boven zee.

Ik kom naar Mykines om een dag te wandelen en spreek Esbern in het haventje. “Ik verlaat het eiland nooit. De toeristenboot brengt wat ik nodig heb en verder heb ik mijn schapen. En vroeger aten we de papegaaiduikers en klommen we van de kliffen voor de eieren van de meeuwen en de jan-van-gent.” Maar Esbern helpt ook in het haventje, zie ik die middag – voor een beetje extra inkomen. “De toeristen zijn prima hoor, maar ze vertrappen ook het gras voor de schapen die daar onder lijden. En ook hier verandert het klimaat. Het drogere weer van de laatste jaren is niet goed voor ons.”

Faeröer – schapen in 76 kleuren

De kliffen op de Faeröer kunnen 100 tot 400 meter steil omhoog gaan. Tijdens mijn boot-safari vanuit Vestmanna zie ik ze van onderaf. “Alles is bedekt met een deken van gras, dus zelfs daarboven zijn schapen,” vertelt de kapitein. De boot gaat gevaarlijk woest tekeer. “De schapen worden aan het begin van de winter aan touwen van de kliffen gehaald om ze met een bootje naar een meer beschutte plek te brengen.” Alles draai hier om de schapen: ik zie ze, ik eet ze en ik hoor dat er 76 namen zijn voor de diverse kleuren.

Een roadtrip op de Faeröer is waanzinnig genieten!

Een roadtrip op de Faeröer is waanzinnig genieten!

De familie van Jóhannus Patursson bewoont al 17 generaties een oude boerderij in Kirkjubøur.

De familie van Jóhannus Patursson bewoont al 17 generaties een oude boerderij in Kirkjubøur.

De schapen zijn altijd buiten. In de winter zoeken ze beschutting in holtes in de heuvels. Maar nu is het mei en elk schaap heeft twee lammetjes die zomaar de weg over kunnen hollen. Voorzichtig rijden dus. “Toch raak ik per jaar maar één of twee schapen kwijt door het verkeer of omdat ze van een klif vallen,” vertelt Jóhannus Patursson. Zijn familie woont al 17 generaties in een oude boerderij in Kirkjubøur. “Om alles te onderhouden valt niet mee. Mijn vrouw staat al de hele dag te koken voor een groep die heeft geboekt om in de boerderij te komen eten vanavond. Schaap, natuurlijk. Het geeft wat extra inkomsten.”

Dodelijke kliffen

Ik doe mijn verduisteringsgordijnen dicht. Het is middernacht en echt donker wordt het niet hier in het hoge noorden. Er trekt wat zee-mist (pollamjørki) het land op. De volgende morgen is die veranderd in de meest dikke mist (mjørkakógv) die je kunt bedenken. Ik moet met de auto op pad, om de boot naar vogeleiland Mykines te halen. Ik twijfel of op het beroemde eiland wel iets te zien is. En is het niet gevaarlijk op de weg? Is dit wel slim? Ik wil niet bij die 15 toeristen per jaar horen die omkomen. Maar ik ben de eerste bocht nog niet om of ik zie de zon alweer. Zo snel verandert dat hier. Hooguit nog hier en daar een mistbank (hjallamjørki)…

Wandelen op vogeleiland Mykines: mist en zon wisselen snel.

Wandelen op vogeleiland Mykines: mist en zon wisselen snel.

Op weg naar de papegaaiduikers klim ik langs steile kliffen omlaag en weer omhoog.

Op weg naar de papegaaiduikers klim je langs steile kliffen omhoog, en omlaag en weer omhoog.

Ineens trekt de mist weg, en daar zijn ze: papegaaiduikers.

Ineens trekt de mist weg, en daar zijn ze: duizenden nestelende papegaaiduikers.

Ik spring op de boot en ga genieten! Ik kocht vooraf nog speciaal een alarmfluit voor het lopen in de mist, maar ik hou het veilig. De wandelgidsen zeggen het: ga er nooit alleen op uit. Dus ik ben wel blij: op Mykines zijn genoeg mede-toeristen. Toch is het steeds oppassen. De kliffen zijn steil en hoog. Maar de beloning van het geklauter is waanzinnig. Ik loop ineens tussen nestelende papegaaiduikers en fotografeer als een bezetene. Ik zie de beroemde fotogenieke vuurtoren in een lichte nevel (mjørkatám). In de verte zie ik Esbern bij het haventje – hij wacht op de boot met proviand…

De papegaaiduikers zijn niet schuw. Ze zijn bijna het hele jaar op zee.

De papegaaiduikers zijn niet schuw. Ze zijn bijna het hele jaar op zee.

Een hike op vogeleiland Mykines is een veilig avontuur, maar pas op tijdens mist...

Een hike op vogeleiland Mykines is een veilig avontuur, maar pas op tijdens dikke mist…

Huiselijke warmte

Als het buiten spartaans is, zoeken mensen de warmte in huis. Ik merk dat in Kirkjubøur in de boerderij van Jóhannes Patursson. Alles is van hout, er is geen tocht, de knusse keuken is belangrijk. Ik merk het ook als ik na mijn wandeling op Mykines op de boot wacht in het kleine cafeetje. Het is haast te warm gestookt, de eigenaresse kletst gezellig met de gasten, ik krijg zelfgemaakte chocoladetaart bij de koffie.

Buiten is het spartaans maar binnen is er warmte!

Buiten is het spartaans – binnen is er warmte!

Het lokale diner bestaat uit garnalen, zalm en drie soorten schapenvlees.

Het lokale diner bestaat uit garnalen, zalm en drie soorten schapenvlees.

Ik voel de warmte ook in mijn B&B in Gásadalur. In het piepkleine dorp was tot vorig jaar voor toeristen niets. Toen opende café en B&B Gásadalsgarður. In de winter sluit het café en wordt het een slachthuis. Waarom niet… Maar nu eet ik er drie soorten schapenvlees, drink ik Föroya Bjór (het lokale bier), en slaap ik warm achter drie lagen thermopane. Ga sowieso op de Faeröer in een B&B. Hotels zijn er weinig en zijn matig.

Faeröer – niet verder vertellen

Een paradijs betekent voor mij: onbedorven, puur en verlaten. Daar horen geen opgepoetste tropische stranden bij met rieten hutjes op palen die zweven boven een blauwe oceaan met houten plankieren vanaf het witte strand. Want die zijn gemaakt voor toeristen. Op de Faeröer is niets gemaakt voor toeristen. Hier is het puur, met een harde natuur en eenvoudige voorzieningen. De meeste dorpjes hebben geen winkel, geen café, alleen een paar huizen met grasdaken.

Op weg naar mijn bootsafari in Vestmanna zie ik de mooiste dorpjes.

Op weg naar mijn bootsafari in Vestmanna zie ik de mooiste dorpjes.

Als je hier geboren bent, ga je hier niet meer weg...

Als je hier geboren bent, ga je hier niet meer weg…

Toch weten meer en meer toeristen de eilanden te vinden. Veel meer dan toen ik er 4 jaar geleden was. De helikopter naar vogeleiland Mykines is al maanden vooraf volgeboekt – toen kon ik zo mee. Zelfs de boot moet vooraf geboekt worden – toen nog niet. Mijn paradijs is iets minder paradijs. Ik zie ook hoe het veranderende klimaat hier invloed krijgt: het gras is bruiner dan 4 jaar geleden – toen was alles groen. Maar de meeste toeristen zijn hier voor het eerst. Zij zien het verschil niet en genieten met volle teugen. Van de Faeröer – het laatste paradijs.

Vanaf weilandjes op 140 meter hoge kliffen worden de schapen elk voor- en najaar aan touwen in en uit bootjes getakeld.

Vanaf weilandjes op 140 meter hoge kliffen worden de schapen elk voor- en najaar aan touwen in en uit bootjes getakeld.

Meer info:

Arjan
Volg mij!

Arjan

Reizen maakt me wijzer. Als reisjournalist deel ik mijn verhalen graag met jou. Ik heb veel gezien, maar mijn eerste reis door Kenia vergeet ik nooit.
Arjan
Volg mij!

Latest posts by Arjan (see all)

  1. Geerke zegt:

    Ha Arjan,
    Super verhaal!! WoW!
    Na Ierland en Schotland wil ik dit ook 🙂
    Mooi ruig en kom maar op met dat weer. Paradijs, indeed!
    Groetjes je collega 😉 Geerke

    • Arjan zegt:

      Hoi Geerke,

      dank je. Wat leuk! Mijn volgende bestemmingen zijn Ierland, Zweden, Schotland, Azoren (en tussendoor Frankrijk, want een beetje zon is af en toe ook wel lekker). Eigenlijk allemaal paradijsjes hoor 🙂

      • Geerke zegt:

        Super gaaf! En helemaal eens wat dat paradijs betreft! En dat zo dichtbij hè.
        Kun je mooi mijn blogs over Ierland en Schotland lezen 😉

Vragen? Suggesties? Of jouw reishonger delen?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je mag alleen HTML tags en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>