Eilanden in de Adriatische zee

De Kroatische kust wordt gesierd door honderden eilandjes. Brač en Hvar behoren tot de grootste en populairste eilanden van Kroatië en worden gezien als een top vakantiebestemming voor de komende jaren. Ze zijn prachtig gelegen in de Adriatische zee en hebben veel te bieden. Hoe kies je tussen deze twee beauties?

Ontdekkingstocht Brac

Een stoere jeep is wat je nodig hebt om een rondje te maken over het eiland Brac. Tenminste als je ook het echte binnenland wilt zien. We vertrekken uit de plaats Bol vanwaar een licht stijgende weg langs de kuststrook golft. Al snel levert dat mooie plaatjes op van Bol. Rijd je verder langs de kust dan wisselen afgronden af met vergezichten op benedengelegen baaitjes, steevast verlaten en fotogeniek.

Gezicht op Bol, Brac

Gezicht op Bol

Fraaie baaitjes op Brac

Fraaie baaitjes

Mooie baaien ook pal naast de kustweg op Brac

Naast de kustweg

Naar het binnenland wordt het asfalt vervangen door een dun betonlint dat slingert door een woest ogend landschap. Dorpjes van soms enkele huizen, plantages, boerderijen muurtjes van kleine rotsblokken. Droge grond en olijven en af en toe een druivenplantage die als een golvende gestreepte doek tegen een heuvel ligt. Pijnboombossen completeren het landschap.

Een betonlint

Een betonlint

De stenen van Brac

In dit landschap van natuurlijke vormen doemt ineens een steenhouwerij op. Loodrechte snedes in een rotsige groene heuvel die aangesneden lijkt als een taart. De witte steen wordt Brac genoemd. Het is kalksteen, de grondlaag van het eiland. Op dit eiland gedolven stenen zijn gebruikt in gebouwen in Wenen en Budapest (het parlement). Maar het bekendste gebouw dat is opgetrokken uit stenen van Brac is natuurlijk het witte huis.

Aangesneden heuvel

Aangesneden heuvel

Het plaatsje Pucisca heeft al net zo’n fotogeniek haventje als Bol. Maar de attractie hier is de steenhouwerij school, waar jongens op 15-16 jarige leeftijd starten met het leren van het ambacht van de steenhouwer. Beginnend met het rechthakken van een kubus, een ronde bak en tenslotte figuratief of decoratief werk, zoals gebruikt in (de restauratie van) kerken en pleinen. Hier worden nog steeds werktuigen gebruikt zoals de Romeinen ze al kenden.

Het fotogenieke haventje van Pucisca

Het fotogenieke haventje van Pucisca

Met dit soort traditionele instrumenten wordt een beeld gekopieerd

Met dit soort traditionele instrumenten wordt een beeld gekopieerd

Steenhouwen: eeuwenoud handwerk

Eeuwenoud handwerk

In het binnenland een ander dorpje dat een binding heeft met de steenhouwerij: Donji Humac, één van de oudst bewoonde plaatsen van het eiland. Hier woont de familie Jakšiæ die op verschillende manieren het ambacht van steenhouwer de moderne tijd heeft ingetrokken. Een zoon werkt vanaf een foto en maakt eerst een beeld in klei. Vervolgens wordt daar een negatief en weer een positief van gegoten. Dat laatste wordt met behulp van een traditioneel instrument gekopieerd uit steen. De moeder vervaardigd vooral sierlijk gebruiksvoorwerpen terwijl de dochter nog een stap verder gaat, Zij gaat het traditionele ambacht voorbij richting abstract-figuratieve kunst en het integreren van kleuren.

Een andere vorm van beeldhouwen

Een andere vorm van beeldhouwen

Integratie van kleur

Integratie van kleur

Olijven

In Škrip is een museum gewijd aan de verwerking van olijven. Het is gevestigd in een huis uit de 17e eeuw dat van 1863 tot 1963 olijfperserij was. Sindsdien werd het verwaarloosd tot het in 2013 als museum in gebruik werd genomen. Het vervallen geraakte huis is in de oorspronkelijk staat teruggebracht, inclusief het steengedekte dak. Er bleken destijds nog drie mensen in leven die wisten hoe zo’n dak te maken. Uiteindelijk werd het door een 80-jarige man in ruim drie maanden hersteld.

De olijvenpers

De olijvenpers in Skrip, Brac

Olijfproductie is op Brac en 300 jaar oude traditie. Kleinschalig, door families, het plukken gedaan door bekenden en vrienden die uitbetaald kregen in olijfolie. Door de vele heuvels en rotsige grond is oogsten met machines niet mogelijk en gebeurt dit nog steeds met de hand. De volgende stap in het proces is het persen. Allereerst is er een machine die de olijven maalt om zo een soort ‘tapenade’ te vervaardigen. Die wordt vervolgens geperst waarbij in eerste instantie 10 procent wordt geëxtraheerd. Vervolgens kan nog 85% worden gewonnen door de zeef met heet water te overgieten dat de olijven los maakt van het filter. Het kostte vijf mannen 10 uur om 40 liter olijfolie te persen.

Zlatni Rat

We klimmen verder tot we Vidova Gora, met 788 meter het hoogste punt van Brac en de eilanden in de Adriatische zee. Het beroemde strand van Bol, het Zlatni Rat (“Gouden Hoorn”), strekt zich in volle glorie beneden ons uit. Een glinsterde witte punt die vanuit het groen van de pijnbomen het aquamarijnkleurige water insteekt.

Zlatni Rat op Brac en het eiland Hvar vanaf Vidova Gora

Zlatni Rat en Hvar vanaf Vidova Gora

Via een steil naar beneden lopende weg in aanleg belanden we weer in Bol met zijn klassiek mediterrane uitstraling, met een haventje, een paleis, kasteel en Dominicaans klooster. Later dwaal ik langs de bootjes en door smalle straatjes. Als je richting dat klooster loopt komt je langs bijna verlaten baaitjes en kleine restaurantjes. En als contrast een vervallen hotel, waar jaarlijks een graffiti manifestatie wordt gehouden.

Prachtige muurkunst in Bol

Prachtige muurkunst in Bol

Verfijnde schildering

Verfijnde schildering

Een gevoel van connectie

Brac heeft een grijpbare binding met zijn oorsprong. Verleden en tradities zijn zichtbaar in gebouwen en de inrichting van het landschap. De pittoreske dorpen passen prachtig in het landschap. De stilstand die er geweest is ten tijde van het communisme heeft iets achter gelaten waaruit nu nieuwe initiatieven uit voorkomen die vooral door de bewoners zijn opgezet. Je houdt het gevoel van connectie met de inwoners en hun omgeving, iets dat bij al te toeristische bestemmingen vaak is verdwenen.

Voor de lunch kun je zomaar stoppen bij een klein openluchtrestaurant waar de eigenaar vers gegrilde vis serveert. Mat natuurlijk eerst een glaasje Rakija, de Kroatische sterke drank gemaakt uit fruit, kruiden of noten. Of je rijdt een stuk naar een restaurantje in een klein dorpje befaamd om zijn gegrild lamsvees. Ook de keuken is simpel met een rechtstreekse binding met het land. De tomaten smaken bijvoorbeeld zo veel ‘echter’ dan thuis dat ze een echte traktatie worden.

Vis van de gril

Vis van de gril

Verse vijgen in Brac

Verse vijgen

Nog meer doen in Brac

Behalve op de kiezelstrandjes, waar het water door het ontbreken van zand mooi helder is kun je ook gaan zwemmen in baaitjes langs Brac of bij het eiland Korcula. Huur met een groepje een boot of ga met een excursie mee.

Wijn proeven, bijvoorbeeld bij Stina Winery.

Met de boot op pad

Met de boot op pad

Mondain Hvar

Het eiland Hvar heeft een ander karakter. Hvar staat bekend om de mooie en schone stranden. Het eiland verschijnt regelmatig op lijstjes van de meest aantrekkelijke eilanden ter wereld. Er zijn veel zoetwaterbronnen, niet gebruikelijk voor een eiland, die gloeiende lavendelvelden, boomgaarden, eeuwenoude olijfbomen en wijngaarden ondersteunen.

Het gelijknamige Hvar stad is iets groter en meer ontwikkeld. En het publiek hipper omdat het faam heeft als een party eiland. Ik kom in de middag aan, op tijd om te genieten van fraaie vergezichten op de haven en de stad die tegen de heuvels oprijst alsof de huizen een tribune zijn vanwaar je de havens kunt bekijken. Er is een kasteel achter de stad. Langs de weg ernaar toe en vanaf de kantelen meer vergezichten.

Gezicht op de haven van Hvar

Gezicht op de haven van Hvar

Hvar vanaf het kasteel

Hvar vanaf het kasteel

Het is niet alleen party in Hvar. Het centrum kent een groot plein, een van de mooiste van de Dalmatische kust. Om het plein heen vind je de Stephan kathedraal, enkele paleizen en fraaie patriciërswoningen. Rond het plein, langs de boulevard en in de straatjes omhooglopend vanaf het water vind je taal van restaurantjes en terrasjes. En er zijn natuurlijk de rijken die op imposante jachten hun gasten entertainen. Om te winkelen, bijvoorbeeld voor koralen, ben je hier ook aan het goede adres. Verwacht alleen geen al te lage prijzen.

Ook op Hvar kun je het binnenland bezoeken en uitstapjes maken naar andere plaatsjes. Of je kunt met de boot naar Split, met zijn unieke Unesco Heritage paleis en centrum. Het veer stopt in de haven.

De Pakleni eilanden

Maar de toegankelijkste uitstapjes zijn soms het leukst. Vanaf de haven vertrekken kleine veerbootjes naar de Pakleni eilanden, een keten van eilandjes vlak voor de kust van Hvar. Mooie, bijna verlaten of juist drukke strandjes. Met je ticket kun je ’s ochtends naar een eilandje varen, wanneer je wilt naar een ander eiland en aan het eind van de middag weer terug. De bootjes varen verschillende routes.

Ik bezoek het eilandje Jerolim dat het dichtst bij Hvar ligt. Volgens de bootsman zijn favoriete eiland, omdat het natuurlijk is. En inderdaad, op een sfeervol haveloos uitziende hippie bar met een eenvoudige kaart na is het eiland ongerept. Er nudisme mag hier.

Baaitje op Jerolim

Baaitje op Jerolim

Jerolim strand

Jerolim strand

Even verderop ligt Marinkovac. Vanuit een hippe beachclub klinken de loungeklanken je al tegemoet. Dit eiland mikt duidelijk op een ander publiek.

En zo bieden de eilanden langs de Kroatische kust het karakter waar je naar op zoek bent. Overdag nudist, ’s avonds feestbeest… het kan!

Brac is de nieuwe zomerbestemming van TUI. Van 12 mei tot 6 oktober 2018 wordt er iedere zaterdag vanaf Rotterdam naar het Kroatische eiland gevlogen. Wil je zowel Brac als Hvar bezoeken? Vlieg op Brac, ga per veerboot naar Hvar en met de catamaran naar Split, de voornaamste verbinding naar beide eilanden. Eventueel terug van Split naar Brac is een uurtje met de ferry.

Theo

Theo

Ik hou van reizen en fotograferen. Liefst lang en naar verre oorden, al ‘doe’ ik natuurlijk ook stedentrips. De mogelijkheid om mijn herinneringen te kunnen ondersteunen en delen zorgde ervoor dat fotografie een heel belangrijk element is geworden tijdens het reizen. Ik heb gemerkt dat ik er ook anders van ga kijken. En uit kijken en beleven volgen verhalen.
Theo

Latest posts by Theo (see all)

Vragen? Suggesties? Of jouw reishonger delen?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je mag alleen HTML tags en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>