Van kogelgaten tot boogbruggen

Alsof de tijd stil heeft gestaan. Vervallen, half ingestorte huizen zonder daken, ezeltjes langs de weg. Rustig is het er allerminst geweest. Ingeklemd tussen het populaire Kroatië en het opkomende Servië ligt Bosnië Herzegovina, een nog vrij onbekende bestemming.

Bosnie, augustus 2012

Groen en spookachtig
Je zult verrast zijn hoe mooi en heuvelachtig het landschap is. Dicht beboste hellingen strekken zich uit. In het dal zie je smalle riviertjes en kabbelende beekjes door een groene omgeving heen slingeren. Het vredelievende karakter van een rustiek bergdorpje wordt echter verstoord door de vele onbewoonbare ruïnes her en der in het landschap; onder meer de stille getuigen van de oorlog die een kwart eeuw geleden woedde. Veel gevels zijn veranderd in gatenkaas door de vele kogelgaten. Mogelijke landmijnen vormen een gevaar. Het doet spookachtig aan.

Bosnie

Reizen door Bosnië
Van onbegaanbare, half geasfalteerde wegen waarbij je moet slalommen om put diepe gaten te ontwijken is geen sprake. De wegen zijn in een redelijke staat, alhoewel ernstige overstromingen in het voorjaar van 2014 wel de nodige sporen hebben achtergelaten. Het in de gaten houden van het gedrag van je medeweggebruikers vereist meer aandacht. Op alle mogelijke manieren wordt geprobeerd je te passeren in het doorgaans langzame verkeer. Toch wordt zo nu en dan een nieuw stukje snelweg geopend, waarmee autorijden efficiënter en veiliger wordt.

Sarajevo
Gretig vreten ze het zojuist gestrooide brood op. Honderden duiven bevolken het Baščaršija, het centrale plein in het oude centrum van Sarajevo, de hoofdstad van Bosnië. De welbekende, op een kiosk, lijkende drinkfontein Sebilj vind je hier ook. Hier, in het hart van de oude stad, vallen de vele minaretten op. Ongeveer vier op de tien Bosniërs is moslim. De islam is dan ook de grootste godsdienst in de stad. Het is een straatbeeld wat je niet meteen verwacht. Kijk niet vreemd op als je om de hoek ineens een kerk en dan weer een badhuis of bazaar aantreft. Om je heen zie je de herinneringen van verschillende eeuwen. Van het Ottomaanse Rijk tot aan het communistisch tijdperk. Eigenlijk ademt de hoofdstad van Bosnië geschiedenis.

Bosnie, augustus 2012

Sarajevo blijft verbonden met oorlogen. De Eerste Wereldoorlog werd mede ontketend door de bloedige moord op de Oostenrijke troonopvolger Franz Ferdinand in 1914. Plaats delict was de straathoek bij de Latijnse brug over de Miljack rivier. Een museum aan de overzijde van de prachtige brug herinnert hieraan. Ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog vind je nabij de populaire winkelstraat Ferhadija het monument de eeuwige vlam. Alhoewel een deel van de bebouwing is gerestaureerd, tref je de herinneringen aan het geweld van de negentiger jaren, op de gevels en op de trottoir aan. Rood geverfde vlekken staan voor het bloed dat is gevloeid, de zogenaamde rode rozen van Sarajevo. De vele kogelgaten in de gevels behoeven geen uitleg.

Bosnie

Ook iets buiten het centrum kun je niet om het verleden heen. Het Tunnel museum, nabij het vliegveld, is gewijd aan de wijze waarop Sarajevo werd bevoorraad gedurende het Servische beleg. Een smalle tunnel met een lengte van zo’n 800 meter is onder het vliegveld door gegraven en komt uit in een woonhuis. Een klein stukje van de tunnel is geopend voor het publiek.

Mostar
Tachtig kilometer zuidelijker ligt Mostar, de stad die bekend staat om zijn vernietigde en vervolgens teruggebouwde boogbrug. De stad vormt de belangrijkste toeristische trekpleister van Bosnië, op nog geen uur rijden van Kroatië. De beroemde brug, die op grote hoogte het oostelijke en westelijke deel van de stad met elkaar verbindt, heb je niet voor jezelf. Vele toeristen maken dagelijks de oversteek over de steile brug. Lokale waaghalzen nemen dagelijks een duik vanaf de brug in de Neretva. Mostar is echter meer dan de oude brug alleen. Je vindt er een levendige bazaar en meerdere prachtige moskeeën.

Bosnie

Veelzijdig
Ondanks dat de roerige tijden alweer twintig jaar geleden zijn vind je overal de herinneringen, om het verleden kun je niet heen. De spanningen tussen de bevolkingsgroepen zijn niet geheel verdwenen. Laat je echter niet ontmoedigen. Bosnië is nog gevrijwaard van massatoerisme en biedt met haar veelzijdigheid alle noodzakelijke ingrediënten voor een interessante reis.

Jos
Latest posts by Jos (see all)

Vragen? Suggesties? Of jouw reishonger delen?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je mag alleen HTML tags en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>