Een van de leukste manieren om rond te reizen, is door een auto te huren en lekker in alle vrijheid de weg op te gaan. Toch bestaat er vaak nog veel onduidelijkheid of onzekerheid over het rijden in bepaalde landen, bijvoorbeeld in Oost-Europa. Daarom geven wij alvast enkele tips waarmee je weet wat je kunt verwachten in landen als Moldavië, Georgië en Oekraïne en zo je autorondreis tot een onvergetelijke ervaring kunt maken. Wat doen je medeweggebruikers, waar op te letten bij het huren van een auto en kun je jezelf onder een steekpenning uitkletsen?

Voordat je de weg op gaat is het fijn om goed voorbereid te zijn. Waar moet je op letten bij het huren van een auto, wat kun je verwachten van de wegen, de bewegwijzering, de verlichting en je medeweggebruikers? Kun je wel vertrouwen op Google Maps? En hoe steek je sommige ‘moeilijke’ grenzen zoals die tussen Moldavië en Transnistrië eigenlijk over? Deze tips zijn gebaseerd op ervaringen in Moldavië, Georgië, Transnistrië en Oekraïne. Heb je nog tips of leuke anekdotes voor deze of andere landen, laat het ons weten in de comments!

Start Georgian Military Highway

En een ‘happy journey’ zal het zijn! (Foto: Carola van der Drift)

Autohuur in Oost-Europa

Je reisavontuur begint meestal met het huren van een auto. Hoewel er legio aanbieders zijn, kan het soms al een flinke klus zijn om dit vooraf te regelen. Zo hebben veel westerse verhuurders als Avis, Europcar en Hertz maar een enkel (of geen) kantoor in Oost-Europese landen. Zeker als je je auto dus op locatie A ophaalt en op B weer inlevert, kan het vinden van een geschikte verhuurder een klus zijn. Ook het type auto is handig om van tevoren over na te denken. Je kunt je meestal prima redden met een regulier exemplaar, maar als je in Georgië de meer afgelegen berggebieden in gaat, dan is een 4×4 toch echt wel fijn! Ook kun je niet altijd vooraf op Google Maps zien of de weg ook echt een ‘weg’ is, of gewoon een duiding van een richting over een grote vlakte.

De regels omtrent grensovergangen of sommige ‘moeilijke’ gebieden zijn sterk wisselend per verhuurder. Zo kun je bij Europcar prima een auto huren in Moldavië, alleen ben je onverzekerd als je daarmee Transnistrië binnengaat, ondanks dat je daar nog separaat voor bijbetaalt en toestemming hebt gekregen. De autonome regio Gagaouzië mag je echter wel weer betreden. Daarentegen ben je bij Hertz, ook na bijbetaling, wel gedekt in Transnistrië. Om het papierwerk voor je auto tijdig naar deze gebieden rond te krijgen, is het tevens verstandig meer dan een week van tevoren je auto te reserveren en direct aan te geven dat je dergelijke regio’s wilt betreden. Kortom: lees de kleine lettertjes deze keer écht en wees er op tijd bij om langdurende bureaucratie te voorkomen!

Autorijden in Oost-Europa 4x4

Soms brengt juist die 4×4 je op de tofste plekken…

De staat van de weg

Het grootste vooroordeel over rijden in Oost-Europa is misschien wel dat de staat van de wegen slecht is. Het beeld van oude wegen vol met gaten, vrijwel geen verlichting en slechte bewegwijzering, wat is daarvan waar?

Het is natuurlijk niet mogelijk om een uitspraak over de staat van álle wegen in dit enorme gebied te doen. Wel geldt over het algemeen dat de gebieden rondom de hoofdsteden of andere grote steden prima wegen hebben met verlichting. Ook is de bewegwijzering hier best goed. Zo is de fijne Georgische Military Highway een attractie op zichzelf om te rijden. Naarmate je verder op het platteland komt, kan dit echter rap veranderen.

Moldavië spant als armste land van Europa absoluut de kroon wat betreft de staat van de wegen. Zeker in het noorden is de gemiddelde weg, als die al geasfalteerd is, eerder een lappendeken aan herstellingen dan nog een fatsoenlijke weg te noemen. Op zich geen punt, alleen het vergt wel degelijk flink veel van je concentratie als bestuurder. De gaten in de weg zijn niet altijd snel te herkennen, dus als je de weg niet kent moet je hier gewoon rekening mee houden in je tempo – vaak tot grote ergernis van je lokale medeweggebruikers.

In de dorpen zijn de wegen zelden van een laag asfalt voorzien, maar deze ongeasfalteerde wegen kunnen bij niet al te nat weer echt prima zijn. Het vervelendste zijn de lange tussenwegen die bijna alleen maar door vrachtverkeer wordt gebruikt en onverlicht, hobbelig en vol met gaten zijn. Ook de weggetjes waar men de simpele, rechte delen wel geasfalteerd heeft, maar waar de schuine delen of de bochten nog ongeasfalteerd zijn gebleven, zijn soms best irritant want de plotse hoge overgang naar wel/geen asfalt haalt het tempo er flink uit.

autohuur oost europa

De weg rondom de grootste toeristische attractie van Moldavië

Dezelfde verkeersregels, maar dan net even anders

Een van de lastigste dingen om in te schatten in deze regio, zijn de verkeersregels. Je komt een heel eind met dezelfde regels aanhouden als die in Nederland gelden, maar bij gebrek aan belijning op de wegen en goede bewegwijzering, kom je nog wel eens voor lastige situaties te staan. Zo is een gemiddeld plein in de voormalig Sovjet-Unie vaak een enorme lap asfalt waarop je dan ergens een afslag moet maken. Waar precies (en waarom) is vaak compleet onduidelijk, dus het voelt al snel alsof je tientallen regels aan het overtreden bent. Ook parkeren is altijd een feestje. Dat mag namelijk overal, lijkt het vaak. Zolang je geen uitweg blokkeert, is het goed.

Het inschatten van hoe snel je mag rijden kan nog best complex zijn. In Moldavië geldt dat je binnen de bebouwde kom 50 mag, daarbuiten 70 en op de snelweg 90. Maar plaatselijke borden geven vaak iets anders aan – als ze er al staan – en wanneer je precies binnen of buiten de bebouwde kom bent is zeker niet altijd goed in te schatten. In Oekraïne en Georgië staat het meestal wel prima aangegeven, zeker rondom de steden. De kleinere wegen blijven hier echter ook een uitdaging.

Beter kun je hier gewoon het zekere voor het onzekere nemen en goed letten op je medeweggebruikers. Snelheid in de dorpen is iets wat men heel belangrijk vindt. Net als zebrapaden. Je vindt in Oekraïne en Moldavië zebrapaden op de gekste plekken, zelfs over de 4-baans snelweg waar je 90 mag rijden. En je moet altijd afremmen als er iemand aan komt lopen. Het mooie is ook – iedereen doet het ook. Verkeer in dorpen en steden rijdt vaak langzaam omdat iedereen stopt voor de zebrapaden die er in grote getalen te vinden zijn en als je toch doorrijdt, kan je – zeer terecht overigens – op de nodige dosis kritiek rekenen.

Chisinau Moldavië auto

De echte Sovjet-asfaltpleinen in Chisinau

Je medeweggebruikers

Ook nog zo’n hardnekkig vooroordeel; kan men daar eigenlijk wel goed rijden? Over het algemeen gaat het prima en ervaar je weinig problemen op de weg. Het gehalte onverwachte verkeersmanoeuvres ligt wellicht iets hoger dan bij ons, maar soms zijn de wegen daar ook naar. Zo heb je vaak een gezamenlijke inhaalstrook – voor zowel jouw baan als die van de tegenliggers – en moet je dus goed inschatten of er tijdens jouw manoeuvre geen tegenligger op hetzelfde idee komt.

Ook heb je te maken met heel andere typen weggebruikers. Paard- en wagen, wandelaars, fietsers of een soort gemotoriseerde skelters; je kunt ze allemaal tegenkomen op de landweggetjes én op de snelweg. In Oekraïne is het zelfs zo dat de rechter rijstrook soms bijna opgaat aan de fietsers en andersoortig ongemotoriseerd vervoer op de snelweg.

Dit is ook wat het rijden in het donker gevaarlijk maakt. De onverlichte wegen zijn an sich, met een aangepaste snelheid voor eventuele gaten, geen probleem, maar de onverlichte voertuigen die je tegen kunt komen zijn een stuk minder makkelijk te spotten.

autorijden oost-europa Georgië

Altijd blijven opletten! (Foto: Carola van der Drift)

Onderonsjes met de verkeerspolitie

Een ander hardnekkig vooroordeel over deze regio is dat je als autobestuurder grote kans hebt om te maken te krijgen met de verkeerspolitie. Niet iets waar je op zit te wachten als je lekker aan het rijden bent en bovendien niet kunt rekenen op een redelijke beheersing van de Engelse taal bij de politie.

In Moldavië kun je erop vertrouwen dat de politie controles uitvoert langs de weg. Steekproefsgewijs – of wanneer je je niet gedraagt – zetten ze auto’s aan de kant. Deze controles worden vrijwel altijd door je medeweggebruikers aangekondigd door druk te seinen. Weet wat je te wachten staat en rij even als een oma van 85. In Georgië zijn de verkeerscontroles veel minder aanwezig. Wel rijdt de politie daar standaard met zwaailichten, dus laat je niet van je a propos brengen als ze zo een half uur lang achter je rijden, pas als de seinen aan gaan is er een issue.

In Oekraïne is de politie wel ruimschoots aanwezig op de wegen. Naast de terugkerende controleposten op de weg – hier moet je even stoppen en vaak mag je dan gewoon doorrijden – rijden ze ook veel rond. Uit ervaring sprekend kan gezegd worden dat de politie hier enigszins corrupt kan zijn. Als je rijdt zoals je medeweggebruikers, kun je er zeker van zijn dat niet de 10 Lada’s, maar wel die ene huurauto van de weg gehaald zal worden. En dan is het dokken!

autorijden oost europa oekraine

In Oekraïne geldt: bij twijfel, rij als een oma!

Kun je je daar onderuit kletsen? Als je de taal niet of slechts een beetje machtig bent, wordt dat lastig. En je betaalt sowieso meer dan de lokale bevolking. Het terugkopen van je rijbewijs in Oekraïne kost – op een gemiddelde zomerdag – zo’n €100. Fikse bedragen dus die handje contantje aan de rand van de weg afgetikt moeten worden aan een politieagent met kalashnikov en waar je zeker geen bonnetje of bekeuring verder voor meekrijgt. Gelukkig is het persoonlijk bij deze ervaring gebleven, maar een tip die ik mee zou geven is om sowieso steeds je minst belangrijke documentatie te overhandigen. Eerst je internationale rijbewijs, dan eventueel je rijbewijs, dan pas je kentekenbewijs van de huurauto en pas als ze echt heel moeilijk blijven doen je paspoort – terwijl dat laatste het eerste is waar ze naar vragen. Zo kun je zelf nog enigszins de regie in handen houden – voor zover mogelijk natuurlijk.

 

De weg vinden met Google Maps?

Wie vertrouwt er tegenwoordig niet op Google Maps op vakantie? Met de offline functie is het wel heel gemakkelijk geworden om te navigeren op onbekende locaties. Toch is het in veel landen in Oost-Europa net even anders dan bij ons. Zo zijn de wegen op de kaart soms aangegeven als grote, doorgaande wegen, terwijl het in de praktijk slecht onderhouden eenbaansweggetjes blijken te zijn. Ook het navigeren naar kleine dorpjes kan een uitdaging zijn. Ongeasfalteerde wegen die megastijl omhoog gaan, of kiezelige paden die rechtstreeks een ravijn in lijken te lopen; volgens Google Maps allebei prima begaanbare wegen in Moldavië. Het is moeilijk te voorkomen, zeker omdat de streetview-functie lang niet altijd beschikbaar is, maar hou er tijdens het rijden rekening mee dat je soms last-minute toch moet afwijken van de route die je in gedachten had.

Soms pakt het ook gemakkelijker uit. Zo kun je in Georgië op weg naar het eeuwenoude kloostercomplex Davit Gareja de route volgen die op Google Maps staat aangegeven, maar feitelijk is dat grofweg een aangeraden richting door een enorme kaalgeslagen vlakte. Voel je vrij die hobbels, rotsen en kuilen te ontwijken dus en van de ‘gebaande paden’ af te gaan!

georgië autorijden oost-europa

Grensovergangen – met de auto naar Transnistrië

Zoals aan het begin al aangegeven, zijn er enkele uitdagingen met de huurauto. Zeker als je daarmee een grens wilt oversteken. In sommige landen is het geen probleem om de auto mee de grens over te nemen (van Moldavië naar Roemenië is bij de meeste verhuurders gewoon toegestaan). Maar als je een auto huurt in Moldavië en daarmee naar Transnistrië wilt, zijn er een aantal zaken waar je op moet letten. Allereerst zijn er een aantal huurbedrijven waarmee je de auto niet die grens over mag nemen. Dan zijn er ook nog een paar waarbij dat wel mag, maar die daar wel voorwaarden aan verbinden. Zo mag het bij Avis wel tegen een fee van €20 p.p., maar gelden je verzekeringen niet in het gebied. Dat rijdt natuurlijk niet zo prettig. Uiteindelijk kwamen wij bij Hertz uit, waar je ook tegen een fee van €20 p.p. (mits vooraf bij de boeking aangegeven) je auto mee mocht nemen over de grens en waar de verzekeringen ook geldig bleven in Transnistrië.

Grensposten Transnistrië Moldavië

Grensposten in Transnistrië

Dan komt er natuurlijk nog het moment dat je de auto mee wilt nemen over de grens. In principe zijn de papieren die je van de verhuurder mee krijgt voldoende om aan te tonen dat je gemachtigd bent om de auto over de grens te nemen. Er geldt echter nog een extra fee voor het besturen van een Moldaavse auto als niet-Moldaviër in Transnistrië. Het is weliswaar een klein bedrag (zo’n 63 Transnistrische roebel, wat geen €4 is), maar de bedragen staan vast en het is dus geen bribe. Hou er wel rekening mee dat het even kan duren voor ze dit papierwerk op orde hebben, zeker bij de weinig door toeristen gebruikte noordelijke grensovergang. De grensovergang ter hoogte van Tiraspol is beduidend minder complex – maar daardoor natuurlijk ook veel minder interessant!

Autorijden in Oost-Europa; doen?

Absoluut! Huur die fourwheeldrive en ga van de gebaande paden af! Over het algemeen geldt dat je in deze landen absoluut niet bang hoeft te zijn om er te rijden. De huurauto’s die je meekrijgt zijn bij de grotere verhuurders in goede staat en zeker vanaf de meeste verhuurlocaties zijn de wegen in het begin sowieso goed. Je past je vanzelf aan aan de omstandigheden op de weg en het makkelijkste is om op te letten op wat het gros van je medeweggebruikers doet. En bij twijfel, rij zo tuttig mogelijk – scheelt je wellicht weer een onderonsje met de verkeerspolitie.

autorijden in moldavië

De dorpswegen in Moldavië

Brigitte

Als het om reizen gaat, kan Brigitte er geen genoeg van krijgen. Haar motto is dat er in elk land wel iets moois te beleven valt, dus dat je elke kans ook aan moet grijpen om dat te ontdekken. Haar hart heeft ze verloren aan Groot-Brittannië en Ierland, maar gelukkig is er nog genoeg ruimte voor alle andere landen over.
Brigitte

Vragen? Suggesties? Of jouw reishonger delen?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je mag alleen HTML tags en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>