“Jihaaa!” Met hoge snelheid slingeren we op een sleetje door de bocht alsof we nooit ouder zijn geworden dan 12 jaar (misschien is dat ook echt zo, maar dat is weer een heel ander verhaal). Collega Jonathan en ik scheuren de berg af en we zijn niet de enige volwassenen die hier met een big smile hun jeugd herbeleven. De sleetjes hebben we gehuurd bij berghut Prui op 2064 meter hoogte en we dalen 400 meter af naar het fotogenieke dorpje Ftan.

Op de slee met hoge snelheid de berg af richting Ftan

Op de slee met hoge snelheid de berg af richting Ftan!

Perfecte omstandigheden

De sleetocht is onderdeel van onze winterwandeling door het Unterengadin in de Zwitserse Alpen. Bij de start in Susch zijn de omstandigheden perfect. De sneeuw kraakt onder onze schoenen, de lucht is strak blauw en het is vrijwel windstil. Over een prima geprepareerde wanderweg lopen we in de richting van Lavin, waar we via een houten brug de Inn oversteken, de rivier die door de vallei meandert.

In de afgelopen weken is veel sneeuw gevallen. De daken in het dorp zijn bedekt met een dikke poederlaag van meer dan een halve meter. Op de bergweiden en de toppen boven de vallei ligt nog veel meer. We wandelen door een winter wonderland. Dit is het Zwitserland van ansichtkaarten, het Heidi-ideaal.

Spikes voor meer grip in de sneeuw, Susch Unterengadin Zwitserland

Spikes voor meer grip in de sneeuw

De Via Engiadina, een winterwandeling door het Unterengadin, Zwitserland

De Via Engiadina, een winterwandeling door het Unterengadin, Zwitserland

Smit

Na Lavin lopen we heerlijk in het zonnetje richting Guarda waar we Thomas Lampert ontmoeten in zijn smederij. Thomas is vooral bekend vanwege zijn handgemaakte messen. “Maar ik maak het liefst kruizen voor graven,” voegt hij eraan toe. “Vanwege de vrijheid in het ontwerp. Bovendien zijn ze uniek. De messen zijn meer massaproductie.”

Die messen zouden overigens wel weer kunnen leiden tot meer klanten voor de kruizen, merken Jonathan en ik met een knipoog op. “Haha, daar heb ik nog niet eerder grappen over gehoord, maar wel over mijn pannen,” zegt Thomas. “Mijn eerste klanten zeiden dat je daar een dodelijke mep mee uit kan delen.” Moraal van het verhaal: in Zwitserland mag je geen morbide grappen maken over messen, maar wel over pannen.

Thomas is een goedlachse man. Hij werkt al 16 jaar in deze kleine charmante ruimte, middenin het dorp. De muren zijn inmiddels zwart en de gereedschappen hangen onder een dikke roetlaag aan de wand. Alles wat kleur heeft is vergrijsd en niet alleen vanwege ouderdom. Een authentieke smederij, en hoewel het er zeer fotogeniek is besluiten we toch maar weer eens te gaan. Even een luchtje scheppen.

Smit Thomas Lampert in zijn smederij in Guarda

Smit Thomas Lampert in Guarda

Smederij in Guarda

Smederij in Guarda

Ardez

We vervolgen onze route en lopen over de zonovergoten Via Engiadina naar Bos-Cha. Van daaruit kun je onderlangs naar Ardez, maar bovenlangs is vele malen mooier. We doen er een uur langer over, maar het landschap is prachtig. In de voorgrond de lange schaduwen van bomen veroorzaakt door de laag staande zon. In de achtergrond de besneeuwde toppen tegen een staalblauwe hemel. Na elke bocht volgt een nieuw schilderachtig uitzicht met maagdelijke sneeuwhellingen, hier en daar een paar bomen en enkele besneeuwde huizen. Ardez is eveneens van een betoverende schoonheid. Tijdens de schemering en in het maanlicht ligt het dorp er sprookjesachtig bij.

Engadiner Dolomieten gezien vanaf de Via Engiadina

Engadiner Dolomieten gezien vanaf de Via Engiadina

Winterwandeling Unterengadin Zwitserland, de Via Engiadina boven Ardez

Jonathan Vandevoorde op de Via Engiadina boven Ardez

De skyline van Ardez tijdens schemering en in maanlicht

De skyline van Ardez tijdens schemering en in maanlicht

Sgraffito in het Unterengadin

De volgende ochtend begint met een paarse zonsopgang, zo’n zonsopgang die je bijna alleen maar in de winter ziet. Daarna verkennen we het centrum van Ardez. De gevels in het stadje zijn voorzien van bijzondere muurschilderingen en sgraffito kunst. Sgraffito is een techniek waarbij in het pleisterwerk van huizen figuren en tekeningen worden gekrast. Dit gebied staat bekend om de sgraffito kunst.

Zonsopgang in het Unterengadin

Zonsopgang in het Unterengadin

Paard in een straat in Ardez

Paard in een straat in Ardez

Josin Neuhäusler uit Susch is één van de bekendste kunstenaars in het Unterengadin. “Om een goede sgraffito kunstenaar te worden heb je ongeveer 30 jaar ervaring nodig,” vertelt hij in zijn atelier. Een kunstwerk uitkrassen in een gevel is complex. “Als je een fout maakt kun je die alleen herstellen met creativiteit. Dan maak ik een extra Edelweiss bijvoorbeeld, haha.” Maar te veel Edelweissjes op een gevel kun je je als kunstenaar niet permitteren. Bovendien droogt het pleisterwerk snel. “Je hebt dus maar zes tot zeven uur om het te maken.”

Josin Neuhäusler tijdens een sgraffito workshop

Josin Neuhäusler tijdens een sgraffito workshop

Josin Neuhäusler tijdens een sgraffito workshop

Sgraffito workshop

Sgraffito is een techniek waarbij in het pleisterwerk van huizen figuren en tekeningen worden gekrast

Door verschillende lagen uit te krassen ontstaat bij verschillend licht variatie in diepte

Het Unterengadin staat bekend om de sgraffito kunst

Sgraffito kunstwerk op een gevel

Sgraffito kunstenaars kiezen het liefst rustige regendagen uit voor hun werk. “In zon en wind is het pleisterwerk binnen enkele uren al te hard, maar het Unterengadin is één van de droogste gebieden in Zwitserland. Dat maakt het dus extra lastig,” zegt Josin.

Sgraffito is een kunstvorm die stamt uit de Renaissance. Unterengadin gastarbeiders namen het uit Italië mee terug de Zwitserse Alpen in. Ondanks de eeuwenoude traditie vreest Josin dat het beroep binnen tien jaar uitsterft. Om dat te voorkomen geeft hij workshops en cursussen. “Sgraffito maken kan ook heel therapeutisch werken,” vervolgt hij. “Ik geef cursussen aan mensen met een burn-out. Ze begeven zich dan even in een andere wereld, twee uurtjes focussen op één ding, weg van de stress waarin ze zitten.”

Skyline Ardez, Unterengadin Zwitserland

Lope Ftan, Unterengadin Zwitserland

Kasteel Tarasp

We laten Ardez achter ons en klimmen lichtjes verder in de richting van Ftan. Onderweg passeren we loipes waarover wordt gelanglauft en zien we fanatieke wintersporters naar boven ‘schaatsen’. In het dal ligt het in het oog springende kasteel van Tarasp. Dit slot uit de 11e eeuw is gebouwd op een honderd meter hoge rotspartij en heeft prachtige zalen en salons, een kapel, chique slaap- en badkamers en een immens orgel met 2500 pijpen. Door de eeuwen heen is het in verschillende handen geweest en meerdere keren in verval geraakt, maar steeds weer gerestaureerd. De familie Von Hessen heeft het tegenwoordig in eigendom en de gemeente Tarasp staat garant voor het onderhoud zodat het kasteel in goede staat en voor bezoekers toegankelijk blijft.

Kasteel Tarasp

Kasteel Tarasp

Ftan en Scuol

Het idyllische dorpje Ftan verwelkomt ons met de geur van koeienmest. Ik vind dat heerlijk. Koeienpoep associeer ik met vrijheid. Het doet me denken aan alpenweiden, wandelingen door de bergen, gelukkige momenten. Voor een goeie vlaai kun je me ’s nachts wakker maken. De koeien horen bij een boerderij aan de rand van Ftan. Midden in het dorp staat de onvermijdelijke maar prachtige kerk. Het is een plaatje. Wat een heerlijke dag. De zon schijnt, de temperatuur is aangenaam, het landschap fenomenaal. Tegen de avond wandelen we bruisend Scuol binnen. Scuol is een echt wintersport stadje, maar ook bekend vanwege z’n wellness resorts. Wij bezoeken Bogn Engiadina, waar we vanuit het dampende buitenzwembad de zonsondergang boven de Engadiner Dolomieten kunnen zien.

Skyline Ftan

Kerktoren van Ftan

Kerktoren van Ftan

Skyline van Ftan

Skyline van Ftan

Skigebied Motta Naluns, Unterengadin, Zwitserland

Met Jonathan Vandevoorde bij skigebied Motta Naluns

Motta Naluns

Jonathan Vandevoorde bij Motta Naluns

Motta Naluns

De kabelbaan brengt ons de volgende dag van Scuol naar het skigebied Motta Naluns boven de 2.100 meter. Eigenlijk willen we van daaruit naar Sent wandelen, maar de route is gesloten vanwege lawinegevaar. Jammer, maar het skigebied is ook erg mooi. De blik op de sneeuwhellingen buiten de pistes opent mijn fotografenhart.

Sneeuwhelling, Motta Naluns

Sneeuwhelling, Motta Naluns

Hoogtelijnen, Motta Naluns

Hoogtelijnen, Motta Naluns

Kerstboom, Motta Naluns

Kerstboom, Motta Naluns

Hutje bij Prui met Engadiner Dolomieten

Hutje bij Prui met Engadiner Dolomieten

Dat we Sent niet kunnen bereiken zorgt er wel voor dat we richting berghut Prui kunnen lopen. En daar huren we twee sleetjes voor het hilarische hoogtepunt van onze reis; de afdaling naar Ftan “Jihaaa!”

Meer informatie:
Via Engiadina
Smit Thomas Lampert
Sgraffito kunstenaar Josin Neuhäusler
Kasteel van Tarasp
Spa Bogn Engiadina
Engadin
Graubünden

Overnachtingen:
Prima overnachting in Ardez bij: Schortas Alvetern
In Scuol sliepen we dichtbij het station in: Hotel Altana

Reis mee

Peters Frank

Fotograaf, Cameraman en Reisjournalist at Frank Peters Media Producties
Het eerste dat ik meeneem op reis is mijn camera, daarna komen de tickets en andere minder belangrijke zaken;-).
Op 23-jarige leeftijd maakte ik een voetreis naar Rome vanaf Maastricht. Daarna o.a. verslag gedaan van de Mont Blanc Expeditie en de Arctic Challenge met temperaturen tot -35 graden. Extreme reizen vind ik leuk, maar Mallorca off the beaten track is ook prachtig.
Peters Frank
Reis mee
    • Peters Frank zegt:

      Dank je Geerke. Het was ook een bijzonder mooie reis. En alles goed geregeld. Onze koffers werden ook van het ene naar het andere hotel gebracht, fijne extra service en je hoeft niet alles mee de berg op te sjouwen:-).

      Groet,
      Frank

  1. De Keersmaeker Veerle zegt:

    Hallo.
    Ik zou gedurende de krokusvakantie, eerste week van maart alleen de via Engiadina willen stappen. Te doen alleen?
    Ik heb wel veel bergtocht ervaring ,‘s zomers.

    • Peters Frank zegt:

      Dag Veerle,

      Dank voor je reactie. De Via Engiadina is goed te doen. Hoewel het altijd beter is met z’n tweeën de bergen in te gaan, zou ik het aandurven om de route alleen te lopen. Wel bij goede weersomstandigheden en altijd de sneeuwcondities in de gaten houden. Veel wandelplezier!

      Groet,
      Frank

Vragen? Suggesties? Of jouw reishonger delen?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je mag alleen HTML tags en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>