Крещение: ijszwemmen in Rusland

De beelden kennen we allemaal wel. In winterse landschappen duiken een aantal mensen die je haast wel voor gek moet verklaren, in een wak het onvermijdelijk ijskoude water in. Terecht vraag je je af wat die mensen toch bezielt om te gaan ijszwemmen. Reishonger nam de proef op de som en dook in winters Rusland een meertje in. Maar niet zomaar…

In Rusland en de omringende landen zijn vele zwemclubjes te vinden die het ijszwemmen mogelijk maken. Maar er is een dag per jaar waarop een veel groter deel van de bevolking aan deze activiteit meedoet: Kreshenie.

Kreshenie – een onorthodoxe orthodoxe feestdag

Крещение, ook wel bekend als epiphany, is specifiek een Russisch orthodoxe feestdag. Het herdenkt de doop van Jezus in de rivier de Jordaan. In de nacht van 18 op 19 januari zou het water heilig worden en baden in het water zou al je zonden wegwassen. Een soort aflaat waar je voor betaalt met wat lichamelijk afzien dus.

Hoewel het van origine een religieuze feestdag is, is het inmiddels zo populair geworden dat het bovenal een feestelijke aangelegenheid is geworden. Toch is het religieuze tintje niet te missen en draagt het zeker bij aan de ervaring om dit eens van begin tot eind mee te maken.

ijszwemmen rusland kerkdienst rusland

Waar wordt Kreshenie gevierd?

Vieringen zijn er door het hele land heen. Meestal beginnen de religieuze onderdelen aan het einde van de middag en kun je tot middernacht het water in duiken. Als je besluit mee te doen, doe dan mee op een officiële locatie gedurende het officiële moment. Daar zijn dan namelijk duikers aanwezig om eventuele problemen – vul zelf maar in wat dat kan zijn – op te lossen.

De volgende dag wordt vaak ook nog gedoken, maar dan zijn er geen reddingswerkers of andere voorzieningen aanwezig. Mocht je dus wat comfort willen – voor hoe ver dat mogelijk is – kies dan een officieel duikpunt uit. Elke stad heeft meerdere locaties en in de buurt van elk klein dorp vindt er wel een viering plaats, keuze te over dus!

ijszwemmen rusland

Jonge kinderen krijgen wat extra steun bij de officiële duikpunten

Ijszwemmen in Yukki, St. Petersburg

Wij reisden vanuit St. Petersburg af naar het dorpje Юкки (Yukki), zo’n 40 kilometer ten noorden van de stad. De feestdag wordt hier altijd groots aangepakt en bij aankomst in het kleine besneeuwde dorpje wacht een sprookjesachtige orthodoxe kerk op ons. Hoewel het buiten zo’n 14 graden onder 0 is, warmt de kerk snel op nog voor de kerkdienst begint. Prima om vooraf even warm te worden.

De dienst zelf duurt een kleine anderhalf uur en omvat verschillende onderdelen. De gehele dienst wordt gekenmerkt door de typerende orthodoxe zang en vele kleine en grote rituelen. Aan het einde van de dienst kun je flessen water laten vullen met water dat zojuist is geheiligd door de priesters. Deze vertrekken na de dienst in een lange stoet richting het nabijgelegen meer.

Yukki Sint-Petersburg

Het pad is sprookjesachtig. Buiten is het donker, de hemel is rijkelijk bekleed met sterren en de sneeuw licht het landschap enigszins op. In de verte blijf je het gezang van de priesters horen. Na een kleine vijftien minuten komen we aan bij het meer. Hier staan al enkele grote tenten klaar, evenals stomende pannen met eten en drinken om de dappere zwemmers achteraf op te warmen. Er is nu haast geen ontsnappen meer aan…

Drie keer kopje onder

Bij het meer heeft inmiddels een grote groep mensen zich verzameld. Vanaf de oever is een brug aangelegd met hout en hooi waarover de zwemmers straks kunnen lopen. De brug eindigt bij een wak in het immense meer dat de vorm heeft van een kruis. Het ijskruis lijkt echter niet verloren te zijn gegaan en staat statig verlicht achter het wak te stralen. Het geheel straalt een eigenzinnige, mystieke sfeer uit. Een klein beetje cult of sekte-achtig ook, maar op dat moment zelf lijkt het er weinig toe te doen.

Tokhkolodskoye meer

Het heiligen van het water

De priesters wagen zich over de brug om het water van het meer ook nog eens te heiligen. Na een ceremonie van 15 minuten waarbij het gezang tot ver over het duistere meer heen echoot, houdt de ceremonie ineens op. Een keiharde knal en het daarop volgende vuurwerk verklaart het ‘feest’ voor geopend.

Ook wij duiken een van de twee verwarmde tenten in (een voor mannen en een voor vrouwen). De temperatuur hierbinnen is zeer aangenaam, maar de gedachte dat je zo in bikini weer naar buiten moet is licht beangstigend. Dames van alle leeftijden kleden zich om naar bikini, badpak of dunne jurkjes en lopen bewapend met slippers en een handdoek weer naar buiten. Langzaamaan begint zich op de brug naar het meer een rij te vormen. Bij de ingang van de tent wachten we op het moment dat de rij op de brug iets gaat slinken, om ons vervolgens – met een gezonde dosis opwinding – naar buiten te begeven.

kreshenie yukki rusland kreshenie yukki rusland sint petersburg

De rij zal, achteraf bezien, het meest funest blijken te zijn. Met temperaturen ver onder nul is onze keuze qua schoeisel voor de dunne stoffen binnenslippers van het hotel in St. Petersburg wellicht niet de meest slimme geweest. Al snel voelen we onze voeten dan ook niet meer, maar de magische sfeer die hangt rondom het meer maakt dat het je eigenlijk weinig uitmaakt. Soms word je bruut terug naar de realiteit getrokken door een krijsend kind dat het water niet in wil, maar toch moet van zijn vader. Dat doet je weer realiseren dat je zelf binnen afzienbare tijd toch ook echt aan de beurt bent. Maar met het einde van de brug in zicht raak je al je spanningen kwijt en is het simpelweg gewoon tijd om de slippers uit te doen, de fijne handdoek – die je eigenlijk niet warm houdt maar die je toch krampachtig vasthoudt – weg te leggen en het trappetje af het water in te plonsen.

De grote schok blijft uit. Verbazingwekkend genoeg is het water helemaal niet zo koud als je zou vermoeden. De ijzige buitenlucht wende snel en op die vervelende voeten na, valt de schrik in het water reuze mee. Om de religieuze traditie in stand te houden behoor je drie keer kopje onder te gaan in het water en steeds een kruisje te slaan. Ondergetekende houdt het echter bij anderhalf keer kopje onder en met een 10 seconden kun je het verfrissende water al weer uitklimmen. We’ve done it! Geen reddingswerker heeft eraan te pas hoeven komen en zonder een kik te geven hebben we het ijskoude water doorstaan!

Ijszwemmen kreshenie

Opwarmen met boekweitpap en chai

De grootste uitdaging blijkt dan nog te moeten komen. Met voeten die je inmiddels niet meer voelt moet je nu weer je slippers zoeken én aan zien te krijgen. Dat gaat nog niet zo makkelijk in alle vreugde en opwinding. Snel hobbelen we naar de verwarmde tent. Het moment dat de doeken openen en de golf van warme over je heen stroomt, voel je je meer levend dan ooit tevoren.

Het is binnen een gezellige bedoening van mensen die nog moeten en die al lang weer terug zijn. En hoewel er mensen van velerlei pluimage zijn, lijkt het gezien het gefluister toch niet heel normaal dat er een aantal buitenlanders meedoen aan deze gekke traditie…

Boekweitpap en thee

Boekweitpap en thee als opwarmer

Na onze spullen weer bij elkaar geraapt te hebben gaan we naar buiten. Daar wachten grote, knapperende vuurtjes op ons, evenals heerlijke warme, zoete thee en een simpele warme hap: boekweitpap met vlees. Veel Russischer dan dat kun je een avond niet krijgen! Na weer volledig doorgewarmd te zijn is het tijd om de feeërieke wandeling weer terug naar de kerk te maken. Die staat inmiddels te schitteren onder een dik pak sneeuw en diepblauwe sterrenhemel. Moe, voldaan, vrij van zonden en bovenal verrassend warm stappen we weer in de marshrutka om dit in het donker sprookjesachtig ogende dorpje en deze bijzondere ervaring achter ons te laten.

Zelf ijszwemmen? Praktische tips voor jouw zwemavontuur!

Zin om dit zelf eens mee te maken? Deze viering van Kreshenie in Yukki was een bijzondere en gemoedelijke ervaring. Bovendien is dit goed te combineren met een winterse stedentrip naar St. Petersburg.

Het belangrijkste is in ieder geval dat je naast je zwemkleding, ook goede slippers en een fijne (grote) handdoek, badjas of iets dergelijk mee hebt. Daarmee kun je jezelf tijdens het wachten enigszins warm houden. Verder zijn er dus meestal wel grote verwarmde tenten, maar geen plek om je spullen op te bergen. Wij lieten onze tas en kleding op goed vertrouwen achter in de tent, maar als je dat geen prettig idee vindt, is het handig je waardevolle spullen thuis te laten.

Marshrutka naar Yukki

Route van het metrostation naar de bushalte voor lijn 261

Om in Yukki te komen reisden wij met een kleine lokale bus. Deze marshrutka (nummer 261 richting Yukki) kost 35 roebel per enkele reis. Yukki is het eindpunt, dus dat is makkelijk om in de gaten te houden. De bus vertrekt vanaf het metrostation Prospekt Prosvescheniya (Проспект Просвещения), aan de achterkant van het winkelcentrum. De bus doet er een klein uur over om in Yukki te komen, en vertrekt zodra hij vol is. Zorg dus dat je op tijd bij de bushalte bent. De kerkdienst start om ongeveer 5 uur, maar het is geen probleem om later binnen te komen. Zodra je eenmaal in de kerk bent, wijst zich vanzelf wat je moet doen. Zelfs als je geen woord Russisch spreekt, is dit goed te doen.

Conclusie na gezwommen te hebben in een bevroren meer bij -14C? Die Russen zijn zo gek nog niet met hun gewoonten! Geen excuses meer dus om deze ijskoude, échte Russische traditie over te slaan!

Church of the Nativity of John the Baptist

Brigitte

Als het om reizen gaat, kan Brigitte er geen genoeg van krijgen. Haar motto is dat er in elk land wel iets moois te beleven valt, dus dat je elke kans ook aan moet grijpen om dat te ontdekken. Haar hart heeft ze verloren aan Groot-Brittannië en Ierland, maar gelukkig is er nog genoeg ruimte voor alle andere landen over.
Brigitte

Latest posts by Brigitte (see all)

Vragen? Suggesties? Of jouw reishonger delen?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je mag alleen HTML tags en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>