Als grote liefhebber van de Duitse kerstmarkten bleef ik in Parijs op mijn honger zitten. De kerstmarkten in Parijs zijn niet zo groot (om maar niet gewoon klein te zeggen) en zijn niet erg gezellig. Ze moeten het vooral van hun locatie hebben. Toegegeven, het heeft wel iets om de kraampjes van een kerstmarkt af te struinen aan de voet van de Eiffeltoren, langs de wijdse Champs-Elysées of op de heuvel van Montmartre.

Musée du Louvre en Champs-Elysées
De Parijse kerstmarkten mogen dan geen aanrader zijn, Parijs op zich is dat wel. Breng zeker eens een bezoek aan het Musée du Louvre. Dit uitgestrekte museum huisvest een collectie beroemde kunstwerken waarvan de Mona Lisa het puntje van de zalm is. Verder was ik erg onder de indruk van de Champs-Elysées. Deze ruime winkelstraat is ‘s avonds ‘the place to be’. De winkels zijn er lekker lang open en de restaurants trachten volk te trekken met aantrekkelijke menu’s voor democratische prijzen. De versierde winkels en straten maken het extra speciaal. Ook de kerstmarkt langs een deel van de Champs-Elysées is één van de betere.

Vergeet niet onder de Arc du Triomphe te wandelen aan het begin van de Champs-Elysées. Deze 50 meter hoge triomfboog imponeert. Om op de boog zelf te kunnen, moet je natuurlijk betalen.

Notre Dame
De Notre Dame is de meest indrukwekkende kerk die ik ooit gezien heb. Misschien heb ik te vaak de Disneyfilm “De klokkenluider van de Notre Dame” gezien en is dat de verklaring, maar de kerk had iets magisch. Toen we het plein op wandelden, waren er net honderden mensen verzameld voor de mis die even later zou beginnen. De klokken luidden en brachten een zwaar geluid voort. De grote kerstboom voor de kerk maakte het plaatje verder af. Ik werd er even stil van.

Eiffeltoren
De Eiffeltoren is het 324 meter hoge uithangbord van de stad en terecht. Ik kreeg er kippenvel van toen ik onder de toren stond en naar boven keek. Pas toen drong zijn hoogte tot me door. Boven op de toren heb je een prachtig uitzicht over de stad. Er werd ons aangeraden te wachten tot het donker was. Het uizicht zou dan nog mooier zijn, zeker tijdens de kerstperiode, maar dit was eerder teleurstellend. Ik denk dat het magnifieke uitzicht vanaf het Empire State Building me een beetje verwend heeft. Geen teleurstelling was de Eiffeltoren zelf die tijdens de kerstperiode extra verlicht is, een prachtig decor voor de kerstmarkt op Trocadéro. Deze kerstmarkt is me vooral bijgebleven door de schaatsbaan aan het ene uiteinde en de nagemaakte mini-Alpen (nepsneeuw inbegrepen) aan het andere uiteinde.

Montmartre
Montmartre is dan weer dé plaats om op zoek te gaan naar souvenirs. Gezellige, smalle straatjes vol winkeltjes en cafés maken de tocht naar de heuvel erg aangenaam. Op de heuvel staat de bekende Sacré-Coeur. Rond deze kerk konden we van een laatste kerstmarktje genieten.

 
Parijs is een prachtige stad en de kerstsfeer geeft haar nog dat beetje extra charme. Kortom: een ideale citytrip voor de kerstperiode!

New York is de best bezochte stad onder Nederlandse reizigers tijdens de eerste helft van 2011. Dit blijkt uit de Hotel Price Index van boekingssite Hotels.com. De Hotel Price Index (HPI) is een periodieke enquête van hotelprijzen in grote steden over de hele wereld.

Net als in 2010 is New York ook tijdens de eerste helft van dit jaar sterk in trek bij Nederlandse reizigers. Londen en Parijs volgen New York op respectievelijk plaats twee en drie. Berlijn en Las Vegas completeren de top vijf. De lijst wordt verder gedomineerd door Amerikaanse bestemmingen. Rome en Barcelona behoren nog wel tot de tien best bezochte steden, maar naast New York en Las Vegas bezochten veel Nederlanders ook San Francisco, Los Angeles en Miami.

Voordelig Amerika
Nederlandse reizigers profiteerden optimaal van de sterke euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Tussen de twintig best bezochte steden bevinden zich zeven Amerikaanse steden. De recente koersdaling van de euro ten opzichte van de dollar zal dit voordeel de komende tijd helaas teniet doen.

Sterke dalers
Tokio maakte in 2010 nog als enige stad buiten de Verenigde Staten en Europa deel uit van de top twintig. Als gevolg van de aardbeving, tsunami en nucleaire crisis dook Tokio van de vijftiende plaats naar plaats 46. Ook Düsseldorf en Boedapest verdwenen uit de top van de lijst. De plaatsen werden ingenomen door nieuwkomers Chicago, Istanbul en Dubai.

Best bezochte buitenlandse bestemmingen door Nederlandse reizigers:

1. New York
2. Londen
3. Parijs
4. Berlijn
5. Las Vegas
6. Rome
7. Barcelona
8. San Francisco
9. Los Angeles
10. Miami
11. Praag
12. Madrid
13. Orlando
14. Milaan
15. Stockholm
16. Kopenhagen
17. Chicago
18. Brussel
19. Istanbul
20. Dubai

Populair in eigen land
Net als in voorgaande jaren was Amsterdam de populairste binnenlandse bestemming onder Nederlanders, gevolgd door Rotterdam, Maastricht, Den Haag en Groningen. Onder buitenlandse reizigers waren de drie grootste Nederlandse steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag het populairst.

Als je om je heen kijkt, merk je dat de dood erg aanwezig is in onze samenleving. Niet alleen vanuit een persoonlijk opzicht of ervaring, maar ik bedoel letterlijk aanwezig.

Kerken bewaren vaak relieken in de vorm van bepaalde lichaamsdelen of botten van een heilige, verschillende geschiedkundige (en toeristische) plaatsen bestaan uit graven. Denk aan hunebedden en grafheuvels. Het is een fascinerend gegeven dat de mens zich zo bezighoudt met de dood. En in sommige gevallen gaat het zelfs erg ver.

St-Michan’s Church
In Dublin bezocht ik dit jaar een bepaalde kerk, St-Michan’s church, in het gezelschap van manlief. Ik heb een voorliefde voor gotische en romaanse architectuur en die komt vaak het best tot zijn recht in kerken en kastelen. Bovendien hebben veel van die kerken een prachtig aangelegd kerkhof, met verschillende schitterende beelden van engelen en dierbare overledenen.

We vonden St-Michan’s church, een klein kerkje tussen kantoorgebouwen, in een wat rustigere buurt in Dublin. Het leek een alleraardigst kerkje met een ijzeren hek eromheen en een fris groen kerkhof. Tenminste, van op afstand. We zagen dat dat ijzeren hek toch wel erg hoog was en dat de enige poort op een kiertje stond. Daarachter zagen we overwoekerde graven, half scheefgezakt en zelfs half open. Ondanks het herfstzonnetje was het toch plots fris. Vreemd.

Aan het hek hing een bordje dat de kerk te bezoeken was met een gids. Dat wisten we niet. We zagen dat we eigenlijk al te laat waren voor de tour, maar aangezien we er toch waren wilde ik wel even om het kerkje heen wandelen. Manlief ging akkoord en dus stapten we door de poort. We zagen de pastorij, die tegen de kerk was aangebouwd, het slordige kerkhof en toen iets merkwaardigs.

Over de hele lengte van de kerk waren er om de tien meter luiken. Luiken zoals je boven een kelder ziet, schuin tegen de muur aan. Groot genoeg om iemand met gemak door te laten en stevig op slot. Toen we om de kerk wandelden en aan de andere lange zijde van het gebouw kwamen, zagen we dat er daar precies zulke luiken zaten. Ik begreep dat het ging om de ingangen naar gangen die dwars onder de kerk doorliepen. Deze kerk had blijkbaar een crypte.

De Crypten
Eén van die luiken stond zelfs open. Ik werd een beetje heen en weer geslingerd tussen een giechel-schrik en de irritatie om het feit dat ik zelfs niet zou durven te gaan kijken. En dat zou toch wel heel belachelijk zijn. Ik ging het luik door, een trapje af tot ik voor een ijzeren poort stond. Daarachter kon ik nog een meter van het gewelf zien, dat bevestigde dat het inderdaad om een gang ging, en toen werd het aardedonker. Een beetje teleurgesteld klom ik weer naar boven.

Maar dat was niet het enige geopende luik! Het volgende luik stond open en weer ging ik dapper (en met nog een giechel-schrikje)  naar beneden. Het hielp ook wel dat ik stemmen hoorde, daar beneden was iemand! Manlief vond mij erg dapper en dus moest hij ook naar beneden. Ah ja.

Beneden vonden stonden we in een lange, donkere gang met een aantal oude lampen tegen het plafond gevezen. Er was een kleine tour bezig met een akelig opgewekte gids, die ons vertelde dat we snel even mochten rondkijken, als we dat wilden. De gids joeg ons de kriebels op het lijf met zijn vrolijkheid en haast demonisch schitterende ogen. We moesten geen van beide hardop zeggen dat we snel wilden zijn.

Schat, ik denk dat ik iets zie
In de wanden van de gang waren zowel links als rechts verschillende openingen met daarachter kamers. De eerste kamer rechts was verlicht en daar stonden twee doodskisten met een uitleg erbij. Het ging om bekende mensen uit de geschiedenis van Dublin. In de volgende kamer zagen we amper iets. Er was geen licht in de kamers zelf en dus probeerde we wat licht te maken van onze gsm’s. We zagen stapels doodskisten, slordig en stoffig op elkaar. Dat was een vreemde manier om je overledene te begraven, maar goed. Elk volk zijn gewoontes. De derde kamer was even donker, maar daar probeerden we nog niet eens om binnen te kijken door de drie schedels die op de drempel lagen. Geen stenen beelden, maar echte schedels. De rillingen liepen over mijn rug.

De volgende kamers zagen we niets en dus gingen we naar de linker kant van de gang. We hoorden dat de gids zijn tour aan het afronden was en dus maakten we voort. Stel dat hij ons vergat en de deur sloot? De eerste kamers waren weer erg donker. Dan volgde er een kamer waarvan de deur afgesloten was met stevige tralies. Er was wel licht in die kamer en we zagen dat de kisten beslagen waren met goud- en zilverkleurige metalen. Vanwege de tralies vermoed ik zelfs dat het echte edelmetalen waren. Toen waren we alweer bij de laatste kamer. Daar zagen we wat we al in de andere kamers zagen: op elkaar gestapelde doodskisten. Alleen waren deze kisten aan het schuiven gegaan en was de stapel ingestort. Sommige kisten waren opengebroken. We keken wat rond in de kamer en wilde net weggaan toen ik iets opmerkte. Ik richtte me tot manlief en zei “schat, ik denk dat ik een voet zie.” Manlief keek waarnaar ik wees en trok grote ogen. Inderdaad, uit een van de gebroken kisten stak een voet. Een droge mensenvoet. Ik kreeg het zo koud plots. Manlief en ik haastten ons naar buiten waar zelfs het zonnetje ons de eerste tijd niet kon opwarmen. Wat een vreemde ervaring!

Crypten en Catacomben
Eenmaal thuis ging ik aan het opzoeken. Ik ontdekte via google (handig!) dat St-Michan’s church verschillende lichamen in de crypte heeft liggen. Door de ondergrond waarop de kerk is gebouwd, zijn de lichamen volledig intact gebleven, zij het uitgedroogd. Sommige van die lichamen steken half uit hun kist doordat de kist stukgeraakte of wegschoof. Andere liggen gewoon open en bloot. Sommige zijn zelfs beroemd, zoals een bepaald lichaam dat met zijn vinger naar de bezoekers reikt. Iedereen wie die vinger van geluk E.T.-gewijs aanraakt, mag geluk en voorspoed verwachten voor de rest van zijn leven.

Ik zocht door en ontdekte dat er verschillende soortgelijke plekken bestaan. In Parijs kan je de catacomben bezoeken. De catacomben zijn een gangenstelsel met kamers dat zich voor meer dan 300 kilometer onder Parijs doorslingert. Deze gangen waren oorspronkelijk een steengroeve, maar tussen 1786 en ongeveer halverwege de negentiende eeuw werden de resten van ongeveer zes miljoen mensen begraven in  de tunnels. In de loop der tijd werden heuse muren en kamers gebouwd uit de botten en beenderen van de skeletten. Ook jij hebt er al van gehoord! Al wie Disney’s ‘De Klokkenluider Van De Notre-Dame’ heeft gezien, kan zich misschien nog wel het ondergrondse onderkomen van de zigeuners herinneren. Gangen die gedeeltelijk onder water staan en waarvan de muren behangen zijn met duizenden botten en schedels. Disney haalde zijn inspiratie bij een echt fenomeen.

Intussen zijn de catacomben verheven tot een ware cultstatus. Verschillende van de gangen zijn nog terug te vinden voor wie er wat voor over heeft, via kelders en zelfs riooldeksels. Er wordt echter gewaarschuwd voor instortingsgevaar en zelfs voor de waarschijnlijke mogelijkheid van verdwalen. Er is echter een bepaald stuk opengesteld voor het publiek, waar je voor ongeveer anderhalve kilometer door de catacomben kan wandelen. Voor de liefhebbers.

En dat bleek niet alles te zijn. Als je Palermo, Sicilië, bezoekt, kan je de catacomben van de kapucijnen bezoeken. Een plaats waar verschillende gemummificeerde lichamen bewaard worden als schilderijtjes aan de muur. Deze catacomben ontstonden bij een gebrek aan begraafplaats in de abdij in de zestiende eeuw. De broeders besloten crypten aan te leggen en zetten hun eerste, gemummificeerde broeder al snel in de crypte bij. En na die broeder volgden andere broeders, hooggeplaatste burgers en uiteindelijk ook armere burgers. De familie van de overledenen kozen hun favoriete kledij waarin de overledene bijgezet werd. Op feestdagen werd deze kledij soms zelfs veranderd. Bijgezet worden in de catacomben was een waar statussymbool. Deze praktijken gingen lang door, de laatste persoon werd er begraven in 1920. Intussen zijn de catacomben opengesteld voor publiek. Ze vormen een ietwat macabere toeristische attractie, maar voornamelijk een erg waardevol geschiedkundig archief.

Jammer genoeg toont het weinig respect voor de overledene, zeker omdat dezer dagen de verschillende lichamen vaak aftakelen. Bij sommige valt de huid af de botten, waardoor je hier en daar een schedel of een oogkas ziet verschijnen. Luguber.

Respectloos?
Hoe langer ik doorzoek, hoe meer ik zulke voorbeelden vind. Van een kleine grafkelder in plaatselijke kerken en met schedels versierde grafzerken, tot de kerk in Sedlec, Tsjechië, waar verschillende schedels en botten gebruikt zijn om de kerk te versieren. Er hangt een heuse kandelaar gemaakt uit honderden menselijke botten.

Dat gegeven roept heel wat vragen op. We zijn gewend om met de dood om te gaan. Geliefden sterven, dat is nu eenmaal wat er gebeurt. Iedereen verliest af en toe iemand. Misschien heb je de overledenen wel eens gegroet. Het is een heel normale zaak waar hier in het Westen soms bijzonder preuts over wordt gedaan. Respect voor de doden wordt hier erg hoog in het vaandel gedragen. Maar tegelijkertijd vind je overal plaatsen zoals hierboven beschreven, vaak zelfs zonder dat je het beseft. Denk aan oeroude grafheuvels op heiden of galgenvelden. Deze plaatsen zijn heel normaal voor ons, en dat moeten ze ook zijn. Het is pas dat wanneer lichamen en botten tentoongesteld worden op een respectloze manier dat het de foute kant opgaat.

Wil dat zeggen dat ons respect voor de doden ons preuts maakt? Want duidelijk werd er vroeger niet zo nauw op gekeken. Moeten we een afkeer hebben van plaatsen zoals Palermo en de Catacomben? Ja en nee. De manier waarop sommige lichamen worden bewaard, is respectloos. De manier waarop ze voor geld tentoongesteld worden ook. Maar ik zou er nooit voor pleiten om die plaatsen te sluiten. Ze vormen een waardevolle kijk in ons eigen verleden en leren ons om te gaan met de dood. Ondanks onze angst en afkeer ervoor. Er is een dunne lijn tussen gezonde fascinatie en respectloos gedrag tegenover zulke plekken en de lichamen. Want uiteindelijk is de dood een natuurlijke zaak, ook al gaat niet elke cultuur op dezelfde manier om met zijn overledenen.

Ik besef ook dat hoewel ik geen angst voel bij het zien van een schedel (bijvoorbeeld in een kerk of museum), ik het toch bijzonder koud kreeg in de kerk in Dublin. Het was een ervaring waarvan ik nooit had kunnen denken dat ze zo indringend zou zijn, en zo lang zou blijven sluimeren.

Een nieuw supersonisch vliegtuig verkort de reistijd van Parijs naar Tokio van de huidige 12 uur tot slechts 2,5 uur in 2050.

Als het aan het Europese luchtvaart- en defensieconcern EADS ligt, kunnen we over een kleine veertig jaar in 2,5 uur tijd van de Eiffeltoren naar de Tokiotoren vliegen zonder het milieu zwaar te belasten. En het gaat hier niet zomaar om het zoveelste conceptvliegtuig dat nooit het daglicht zal zien; het raketvliegtuig wordt daadwerkelijk ontwikkeld. Een eerste onbemande versie moet in 2020 klaar zijn voor testen.

Opstijgen gebeurt met normale vliegtuigmotoren, aangedreven door biobrandstof op basis van zeewier. Eenmaal op hoogte schakelt het milieuvriendelijke vliegtuig over op haar raketmotoren. Deze worden aangedreven door waterstof en zuurstof, waardoor alleen nog damp de atmosfeer wordt ingestuurd. Deze motoren brengen de Zehst naar een kruishoogte van 32 kilometer. De huidige passagiersvliegtuigen vliegen op een hoogte van “slechts” tien kilometer. Om te landen, zet de piloot de raketmotoren uit en zweeft het toestel terug naar aarde, om vlak voor de landing de normale vliegtuigmotoren weer in te schakelen.

Het is de bedoeling dat de zogenoemde Zehst (Zero Emission Hypersonic Transportation) vijftig tot honderd passagiers gaat vervoeren. EADS wil rond 2020 een werkend prototype klaar hebben. Het vliegtuig kan dan rond 2050 een reguliere dienstregeling gaan vliegen. We moeten dus nog even geduld hebben.

Wat heb je liever: een met kauwgom volgeplakte stalen bank of een splinternieuwe driezitter met zachte bekleding? Als het aan de Parijse forensen ligt, blijven deze banken heel wat langer staan. Maar helaas: op 24 maart is deze marketingstunt alweer voorbij.

Foto: Les Favoris, Flickr

Nog kleinere stukjes
De koper van de acht meter hoge en 40 treden tellende trap is een ijzerhandelaar. Deze heeft het plan om de trap in kleinere stukjes te zagen en aan toeristen verkopen. Hij deed dat al eerder met de Berlijnse muur en blijkbaar legde dit hem geen windeieren.

Kosten koper
Op de veiling Paris Mon Amour kwam allerlei nostalgisch straatmeubilair uit de Franse hoofdstad onder de hamer. Andere veilingstukken waren een straatbankje uit 1920 en een stuk glas uit de glazen piramide boven de ingang van museum het Louvre. De uiteindelijke kosten die de handelaar in oud ijzer voor zijn stukje Eiffeltoren zal moeten neertellen, zal boven de honderdduizend euro liggen.

Foto: dotbenjamin, Flickr