Langs de weg sta ik, gestrekte duim. Het is een buitengewoon slechte plek om te proberen een liftje te krijgen. Een lange driebaansweg van het eiland af, waardoor een persoon die in de verre baan aan komt rijden niet even mijn kant op kan komen ritsen. Helaas gaat deze weg verderop over in de snelweg in de richting waar ik heen wil, en de ingang van deze kan ik niet te voet bereiken. Ik had het al geprobeerd daar, maar na een half uur was het mij duidelijk dat niemand daar zou gaan stoppen. En dat komt dan niet omdat ze niet willen stoppen, nee, dan komt het omdat ze niet kunnen stoppen.

Ik sta naast een konbini, een Japanse AH-to-go, en af en toe komt er een auto de inrit inrijden waar ik dan naast sta, en dan hoop ik dat ze mijn kant op kijken en mijn bordje met ‘oostwaards’ lezen. Helaas heb je nog altijd te maken met heel veel verkeer dat het eiland niet af gaat, dus moet je af en toe proberen oogcontact te maken met auto’s die langskomen en een nummerplaat hebben met daarop ‘Kobe’, ‘Osaka’ of ‘Okayama’. Er rijdt een auto ‘Kyoto’ voorbij, waar ik heen wil. Hij rijdt door. Het ging een lange dag worden, en ik zat er al aan te denken om maar gewoon die 1.500 yen voor een buskaartje te betalen. Nu lijkt dit niet zoveel geld om te betalen, maar dit was al het begin van mijn derde maand in Japan, en ik was op een budget. Dat is natuurlijk een vaag concept, op budget in Japan, want het is nauwelijks mogelijk.

Een vrouwtje op een scooter reed de parkeerplaats van de konbini op. Ze stapte af en liep mijn richting op. Terwijl ik nog mijn bordje opstak naar een voorbij schietende auto richting Okayama, keek ik haar aan. Ze verontschuldigde zich, opende haar tas en portomonnee, en gaf me een briefje van 1.000 yen. Ze liep meteen weer terug richting de scooter, zo haastig als Japanners zijn om weer weg te komen. Ze had me dat geld niet gegeven omdat ik er als een zwerver in nood uitzag, en zo zag ik er zeker uit op dat moment. Nee, ze gaf me dat geld, omdat ik daar nog in mijn pelgrimskleren stond.

Koubou Daishi: de pelgrimstocht langs 88 tempels
Ik had de dag ervoor de finish bereikt van wat waarschijnlijk de grootste Boeddhistische bedevaart op aarde is, de befaamde 88 tempeltocht van Shikoku. En op het eiland leeft deze tocht bij de mensen die er wonen, en ze zijn zeer begaan met je lot. Vooral omdat deze zo enorm zwaar is. Een tocht van 1.200 kilometer, over bergen, langs de zee, door bossen en kleine dorpjes. In mijn geval duurde de bedevaart 56 dagen, maar hij was technisch gezien nog niet af. Mijn laatste bestemming was het bekende Koyasan in de provincie Wakayama, waar in de in Japan overal vereerde priester Kukai, volgens de vertellingen, na 1000 jaar nog steeds zich in een staat van diepe meditatie bevindt.

De vrouw gaf het geld niet aan mij. Ze gaf het geld aan Kukai, wie ik op dat moment representeerde. Je loopt de tocht namelijk nooit alleen, maar altijd met Koubou Daishi, een andere naam voor Kukai, aan je zijde. En zo was ik op mijn tocht talloze keren door mensen bijgestaan. Van mandarijnen, tot paraplu’s, tot brood, geld, een kalender, een washandje, kortom, je kunt het zo gek niet bedenken, of iemand heeft het via mij aan Koubou Daishi geschonken.

Maar vandaag was de dag dat ik het eiland verliet. Het voelde ergens wel vreemd, een beetje pijnlijk. Als je een eiland zo goed kent, omdat je het helemaal rond bent gelopen, als je er zulke mooie dingen hebt meegemaakt, maar vooral als je er veel moeilijke dagen hebt gehad, dan wordt het voor jou natuurlijk meer dan enkel een Japans eiland. Je laat je leven als pelgrim er achter, zo voelt het. Je verlaat de spirituele wereld en keert terug naar de wereld van mensen.

Een jongen kwam naar me toe. Hij was gestopt op de parkeerplaats, maar ik had hem niet opgemerkt. “Waar wil je heen?” vroeg hij me. “Mijn doel voor vandaag is Kyoto, maar van het eiland afkomen is een goed begin”, antwoordde ik. “Kom maar mee, ik ga naar Kobe”, zei hij. Blij als ik was, werd ik nog blijer toen ik zag waar hij in reed. Het imago van de lifter die in een oude truck of een volvo door Europa heen reist, moet je voornamelijk in Japan van je af zetten; hier krijg je liftjes van mensen die in auto’s rijden welke een natte droom zijn voor de gemiddelde autoliefhebber. Nu ben ik zelf geen autofanaat, maar af en toe kun je er niet omheen dat je nu aan het rondrijden bent in een auto waar de meisjes zeker voor opkijken. Een Honda Civic Type-R. “Ik heb deze laten importeren uit Europa”, vertelde de jongen. Hij vertelde er maar al te graag over, maar hij was zeer bescheiden. Niet het type show-off dat je zeker in Japan ook wel hebt. Gewoon, een normale doornsee jongen, met een passie voor mooie auto’s, en hij had er hard voor gewerkt om deze te kunnen hebben.

Al lange tijd had ik deze route eens willen liften, want het is een bijzonder spectaculaire. Je rijdt Shikoku af, een ander, klein, eiland op. Aan de andere kant ligt dan de Akashi Kaikyo brug, welke dit eiland met de stad Kobe verbindt. Deze spectaculaire suspension bridge is wel twee keer zo groot als de befaamde Golden Gate Bridge in San Fransisco. Er was ook een platform op het eiland speciaal gemaakt om de brug te kunnen bekijken. Zoals zoveel plekken van deze soort, zoals ook die bij de Rainbow Bridge in Odaiba, Tokyo, wemelde het hier van de koppeltjes, want het was een echte romantische dating spot geworden. De jongen reed me er maar al te graag heen, zodat ik even een foto kon maken. Hij liep een winkeltje in en kocht wat thee, en de in Osaka zo geliefde Takoyaki. “Waar zou je in de toekomst willen wonen?” vroeg ik hem. Zonder na te denken antwoordde hij: “Kobe. Het is mijn favoriete stad. Mijn vriendin woont er ook. Ik ga nu naar haar toe”.

We reden de brug over. Wat een fantastische rit. De pylonen reiken tot wel 300 meter hoog, wat zeker driemaal de hoogte is van de pyloon van de Erasmusbrug. Iedereen in Japan moet tol betalen om de snelweg te gebruiken, en de rekening tikte al snel 5.000 yen aan. Als wij zo’n systeem zouden invoeren in Nederland, zouden de treinen ineens heel vol zitten, en de snelwegen heel snel heel leeg zijn. Maar in Japan betaalt de baas vaak voor zulke kosten. Als je ergens heen wilt, een dagtochtje wil maken, dan laat de Japanner toch wel heel snel de auto staan en neemt de trein. Gelukkig is het openbaar vervoer in Japan voortreffelijk goed geregeld. Daarom vragen mensen zich altijd af waarom ik er toch weer altijd voor kies te liften. Maar het gaat mij niet om de kosten, of om het comfort, het gaat mij om de ontmoetingen, de verhalen, de mooie band die kan ontstaan als je twee vreemdelingen voor een uur of twee bij elkaar in een auto zet. Het is een soort speeddaten.

De snelweg Kobe door was een voor Japan vrij typische: hij gaat echt dwars door te stad heen, en links en rechts van je zie je flats boven de weg uitsteken. “Toen ik een kleine jongen was”, begon hij, “vond hier een gigantische aardbeving plaats”. Ik keek hem aan en knikte. “Daar heb ik over gelezen, ja. Ik ken de plaatjes van de totaal verwoestte snelweg”, zei ik. “Ik raakte wel gewond, maar voor de rest heb ik geluk gehad. Mijn familie bleef ongedeerd. Maar zoveel mensen raakten hun huis kwijt, of een dierbare. Nu zie je er helemaal niks meer van”, ging hij verder. 15 jaar later, en alles is herbouwd. “Daarom werk ik nu bij het leger. Niet omdat ik zo graag soldaat wil spelen ofzo, maar omdat ik net als de mensen die ons toen hielpen, mensen wil helpen”. En ook al verdiende hij niet genoeg om alles te kunnen doen wat hij zou willen, waande hij zich toch gelukkig met zijn baan en zijn leven. Hij zou heel graag in het buitenland willen wonen, maar hij weet dat het er waarschijnlijk voorlopig niet inzit.

Ik vraag me af waar hij nu is. Zou hij in het rampgebied zijn, en daar anderen helpen, zoals hij toen geholpen is? Maar zo vraag ik me ook af, want er geworden is, van de mensen, waar ik in het rampgebied een liftje van gekregen heb. Vooral de een dove man die me vol enthousiasme oppikte 100 kilometer bij Sendai vandaan, wat mijn doel was voor die dag. Ook al kon hij zelf niet praten, toch hadden we hele gesprekken. Ik schreef woorden op een papiertje, en hij beeldde het antwoord uit met zijn handen. Op die manier kwam ik er achter dat hij automonteur was, een vrouw en klein kind had, maar dus ook dat hij nabij de kust woonachtig was.

Mijn tent zet ik graag op langs het strand. In Iwaki zette ik hem daar na een lange dag liften op. Pal langs de kust stond een eenzaam restaurant, gerund door een paar mensen uit India, die er waarschijnlijk met veel moeite hun zaak draaiende hielden. Buiten knalde een ruige zee tegen de rotsen op. In het water liggen heel veel betonnen blokken die als golfbrekers functioneren. De verhoging waar ik op stond stak wel drie meter boven het water uit, zo gok ik.

Het restaurant is zeer zeker weggeslagen door de vloedgolf, evenals de jeugdherberg verderop die op de dag dat ik er was, gesloten was. Route 6, langs welke ik toen liftte, is nu slechts moeilijk begaanbaar voor de trucks met hulpgoederen.

Muzikale wereldreis
Tjerk neemt ook zijn hond en gitaar mee. Het is namelijk de bedoeling om onderweg zijn liftgevers te interviewen. Over hun goede voornemens en wat hen precies beweegt. Over hoe zij het beste uit zichzelf en uit anderen halen. Vervolgens smeedt Tjerk deze tips om tot songs en verhalen die uitbeelden hoezeer je anderen nodig hebt om verder te komen in het leven.

Dutch Cultural Centre
De eindbestemming van Tjerk is Shanghai. Daar vindt van 1 mei tot 31 oktober de World Expo plaats. In het Dutch Cultural Centre heeft hij alvast een optreden geregeld. Met zijn liedjes en verhalen wil Tjerk de stad Utrecht als kandidaat voor de Wereldexpo van 2018 naar voren schuiven. Tjerk staat op 3 januari op zijn eerste liftgever te wachten in Utrecht.

Negatief imago
Het liften heeft lange tijd aan een imagoprobleem geleden. Het werd geassocieerd met zwervers, hippie’s of zelfs met criminelen. Zo legde een vrachtwagenchauffeur eens uit waarom hij mij en mijn liftpartner besloot mee te nemen: ‘Jullie stinken niet en hebben geen vieze plakharen.’

Toch is dit imago de laatste jaren behoorlijk opgepoetst. Ikzelf had het liften nooit serieus overwogen tot ik MTV’s The Trip en daarna het Net 5-programma Peking Express op tv volgde. Het leek mij een fantastische uitdaging om zelf, op overtuigingskracht en doorzettingsvermogen, naar een bepaald einddoel te liften.

Liften duurt lang
Als je maar een weekje hebt, raad ik je af om verder te reizen dan naar Berlijn, Parijs of Kopenhagen. Verder liften heeft voor zo’n korte periode weinig zin. Het komt namelijk regelmatig voor dat je langer dan twee uur op je volgende liftgever moet wachten. Daarnaast is een overnachting langs de kant van de weg niet ongewoon. Je kunt veel geluk of juist ongelooflijke pech hebben. Met andere woorden: liften stelt je geduld op de proef.

10 tips voor wie gaat liften
Wil je zelf ook liften? Dan heb je geluk, want ik behoor niet tot de zwartkijkers. Sterker nog: ik moedig je van harte aan. Liften is een prachtige manier om te reizen. Je leert veel mensen kennen, je krijgt een enorme egoboost als je op je eindpunt aankomt en, laten we dat vooral niet vergeten, je reist gratis. De volgende tips helpen je een heel eind op weg:

1. Plan je reis. Waar wil je heen en wanneer denk je er te arriveren?

2. Koop een gedetailleerde kaart van Europa (of waar je dan ook gaat liften).

3. Ben je de taal niet machtig van één of meer landen waar je doorheen komt? Maak dan vóór vertrek een papier met het verzoek om een lift. Je kent vast wel iemand die je hierbij kan helpen. In het Frans heet een lift un bout de chemin, in het Spaans en Italiaans heet het autostop.

4. Wat ook wonderen doet: laat een kaart van Europa op de rug van een t-shirt drukken, met daarop je begin- en eindpunt. Zo hebben mensen het idee dat je aan een liftwedstrijd meedoet. Laat hen na afloop van iedere rit je t-shirt tekenen. Zo heb je meteen een mooi souvenir.

5. Neem een tentje mee, want soms word je in the middle of nowhere gedropt. Mocht je toch in de buurt van een motel belanden, dan heb je een excuus om niet € 30 aan een warm bed uit te geven.

6. Ga niet langs de kant van de weg staan, maar richt je op benzinestations. Het is veel makkelijker om een lift te scoren als je een praatje met automobilisten kunt maken.

7. Een standaardreactie van veel mensen is: ‘Sorry, maar ik verlaat bij de volgende afslag al de snelweg.’ Om dat te voorkomen zou je een open vraag kunnen stellen: ‘Waar gaat u heen?‘ Geef waar mogelijk je potentiële liftgevers een hand en stel jezelf voor.

8. Al gaan vrachtwagenchauffeurs een stuk langzamer, ze rijden veel langere afstanden en zitten vaak om gezelschap verlegen. Loop eens het truckerscafé binnen om een praatje aan te knopen.

9. Heb je eenmaal een lift gescoord, gedraag je dan als een voorbeeldige passagier: blijf gezellig in gesprek met de chauffeur en val vooral niet in slaap in de auto. Ben je te moe, dan kun je beter eerst uitrusten voordat je een volgende lift accepteert.

10. Vraag of je kan uitstappen op een strategisch punt. Als je nog verder gaat liften is een tankstation de aangewezen plek. Op je eindbestemming zou het prettig zijn als je liftgever je kon afzetten bij een metro-, bus- of treinstation.