Aflevering vijf in onze reeks “Duurzaam ondernemen in ontwikkelingslanden”. Vandaag aandacht voor het herstelprogramma van de oerbossen op de Filippijen.

Mindanao in de Filippijnen
Bij de vulkaan Mount Malindang op het eiland Mindanao in de Filippijnen herstelt Trees for Travel in samenwerking met de lokale bevolking het bos. Het resterende bos hoog op de hellingen heeft nog een hoge biodiversiteit. Dat wil zeggen dat er een grote verscheidenheid aan planten- en diersoorten is. Dit wordt behouden door er een beschermende ring omheen te leggen. De hogere hellingen zijn door de overheid al aangewezen als een ‘Natural Park’ in het jaar 2004, maar geld voor herstel was er niet.

Door de bijdrage van Trees for Travel kon in 2008 met het herstel van het bos worden begonnen. Het project begint op bescheiden schaal met 50 hectare per jaar, met de mogelijkheid om uit te breiden, ook naar omliggende vulkanen. Omdat de kosten voor de certificering van de CO2 relatief hoog zijn (vanwege de nog bescheiden omvang) wordt dit project niet aangeboden voor CO2–compensatie, maar wordt een bijdrage gevraagd per geplante boom via het Trees for All-programma.

Nationaal Park Filippijen
Het Nationale Park Mount Malindang heeft een oppervlakte van ruim 53 duizend hectare, waarvan maar ongeveer 33 duizend bebost is. In dit park wonen ook nog 4.000 families die onder marginale omstandigheden leven. De vroegere ontbossing heeft geleid tot grootschalige erosie, overstromingen en modderstromen, waar de landbouw in de lager gelegen gebieden erg onder te lijden heeft en heeft gehad.

Aanpak Mount Malindang
In de 20e eeuw zijn de bossen op Mount Malindang steeds verder verdwenen waardoor er nu eigenlijk alleen nog bos rond de top over is. Dit resterende bos is moeilijk bereikbaar door de steile hellingen. Er is inmiddels wel één, reeds gekapte, corridor die toegang verschaft tot dit resterende bos. In deze corridor gaat het project een ‘kurk’ leggen. De lokale bevolking kweekt de bomen op en assisteert vervolgens bij het uitplanten. Een vijfde van het bos dat wordt aangeplant wordt gebruiksbos voor de lokale bevolking. Tachtig procent wordt toegevoegd als beschermd bos, waarin niet mag worden gekapt. Wel zal de lokale bevolking vruchtgebruik krijgen van dit beschermde bos. Dit houdt in dat ze er zaden en vruchten mogen verzamelen en andere producten die flora en fauna niet beschadigen zoals bamboestengels. De lokale bevolking is verantwoordelijk voor het beheer van dit bos en wordt ingezet bij de controle en het onderhoud. Hiervoor ontvangen ze een vergoeding.

Het gebruiksbos mag vrijelijk door de bevolking gebruikt worden, maar wel volgens de FSC-normen van duurzaam bosbeheer. Dat wil zeggen dat voor elke gekapte boom en nieuwe boom moet worden teruggeplant en dat de kap gebeurt op een verantwoorde manier. Er wordt voorlopig geen FSC-keurmerk aangevraagd, vanwege de hoge kosten en het feit dat het bos niet voorbestemd is voor productie-doeleinden. Heel bijzonder is dat Trees for Travel een fonds instelt dat gedurende 30 jaar elk jaar een bedrag uitkeert aan de lokale bevolking, mits het bos goed beheerd is. Zo heeft de bevolking dus extra inkomsten van de werkzaamheden die ze voor het project uitvoeren en bovendien is de uitkering uit dit fonds een extra stimulans om het bos goed te beheren.

Samenwerking met lokale bevolking
Dit project wordt uitgevoerd met diverse partners. Allereerst is er de lokale bevolking van de Barangay’s, deze kunnen worden vergeleken met een gemeente, maar zijn stukken kleiner in omvang. Deze bewoners worden betrokken bij het opzetten van boomkwekerijtjes, het uitplanten van de bomen en het beheer van de bossen. De Barangay’s krijgen het beheergeld uitgekeerd. Op het volgende niveau is er de samenwerking met de PAMB (Protected Areas Management Board). Deze organisatie is verantwoordelijk voor het nationale park en zal zodoende nauw betrokken zijn bij de aanplant en het beheer van de bossen. In deze organisatie zijn de overheid, lokale gemeenschappen en NGO’s vertegenwoordigd. Trees for Travel heeft met deze organisaties een overeenkomst voor de aanplant.

Biodiversiteit op de Filippijen
Wereldwijd komt er meer aandacht voor de biodiversiteitsaspecten van bosaanplant en beheer in relatie tot klimaatcompensatie. Ook ons eigen ministerie van VROM is aan het onderzoeken hoe eventuele biodiversiteits-credits op de markt gezet kunnen worden in vergelijking met CO2-credits. Trees for Travel heeft besloten, vooruitlopend op de discussies, dit in de praktijk te toetsen.

In de vulkaangebieden is de afgelopen jaren door Alterra in samenwerking met Filippijnse instituten veel onderzoek gedaan naar de biodiversiteit. Veel soorten waren nog niet ontdekt en komen waarschijnlijk alleen in dit gebied voor, door de geïsoleerde ligging. Behoud heeft een heel hoge prioriteit. Het herstelproject geeft hieraan een gevolg door de invloed van de aan te planten bomen op de ontwikkeling van de biodiversiteit in kaart te brengen. Begin 2009 werden we al beloond doordat het bedreigde Filippijnse spookdiertje in de bossen gevonden werd.

Stand van zaken
De eerste zaailingen zijn inmiddels uitgeplant op de 50 hectares met een dichtheid van 2.500 bomen per hectare. De lokale bevolking wordt alleen maar enthousiaster en wil liefst zo snel mogelijk nog meer hectares aanplanten. In juni is weer een begin gemaakt met het verzamelen van nieuwe zaden en zaailingen voor de volgende aanplant van 50 hectares. Gebiedsgrootte: in eerste instantie 50 hectare per jaar, met opties tot uitbreiding ook naar vulkanen in de buurt.

Voorlopige einddatum project: 2048
Potentiële CO2 vastlegging: 544 ton CO2/hectare in 40 jaar (excl. buffer). Daar certificering van CO2 vastlegging pas kosteneffectief is bij meer dan 1.000 hectare zal dit project in het Trees for All programma meedraaien, waarbij de CO2 vastlegging dus niet gecertificeerd wordt. In een later stadium behoort certificering en dus CO2–compensatie alsnog tot de mogelijkheden.

De Filppijnse vulkaan Mayon dreigt uit te barsten. Uit voorzorg hebben de autoriteiten de ruim 50.000 bewoners uit de regio geëvacueerd.

Grote operatie
De vulkaan Mayon ligt op het eiland Luzon, vlakbij Legazpi City op ongeveer 500 kilometer van de hoofdstad Manila. Iedereen die in een straal van 8 kilometer rond de vulkaan woont, wordt ondergebracht in publieke gebouwen op veilige afstand van de vulkaan.

Eerdere uitbarstingen
De Mayon begon eerder deze week modder en rook te spuwen. De vrees is dan ook dat het tot een grote uitbarsting komt. De 2.460 meter hoge Mayon-vulkaan is de meest actieve in de Filippijnen, met 50 uitbarstingen in de afgelopen vier eeuwen. De grootste uitbarsting was in 1814, toen 1.200 mensen bedolven werden onder de lava.

Foto: Sir Mervs, Flickr

1. Paraguay
De maandelijkse huur van een appartement in de hoofdstad Asunción (zie foto) kost ongeveer 100 euro. Een nachtje in een mooi, schoon hotel hoeft je maar 4 euro  te kosten. Een biertje kost 40 cent en in een restaurant kost een bord met salade en een steak maar 2 euro.

2. Zimbabwe
Met het hoogste inflatiepercentage ter wereld, scoor je in Zimbabwe gegarandeerd een koopje. Ten tijde van het onderzoek, afgelopen maart, kostte een liter melk een halve eurocent en een kilo vlees 0,40 eurocent. Hier tegenover staan exponentieel groeiende huizenprijzen. Leuk om in rond te reizen dus, minder om in te wonen.

3. Argentinië
De laatste jaren is Argentinië van één van de duurste landen afgegleden naar één van de goedkoopste landen. Een langdurige economische crisis is hiervoor verantwoordelijk. Vooral leerwaren zijn goedkoop. Bioscoopkaartje: 3 euro. Wonen is hier minder goedkoop, maar eten en diensten zijn hier bijzonder betaalbaar.

4. Filippijnen
“200.000 Americans can’t be wrong,” zegt Mercer over de Filippijnen. Een taxirit van een kilometer kost je 30 cent, een knipbeurt 60 cent en een huishoudster die bij je inwoont 30 euro per maand. Het schoolgeld van een universiteit kost nauwelijks 180 euro per semester. Bijkomend voordeel is dat iedereen Engels spreekt.

5. Pakistan
Al kost een maaltijd in een restaurant vaak net zoveel als in Nederland, de prijzen van het onroerend goed maken Pakistan tot een waar paradijs. In de voormalige hoofdstad Karachi kost een huis met 4 slaapkamers ongeveer 23 duizend euro. Daar kan Turkije nog een puntje aan zuigen.

Foto: met dank aan Debbie